Bu uygulamanın önümüzdeki dönemde dijital yayıncılığın güçlü olduğu Türkiye dahil birçok ülkede yaygınlaşması bekleniyor. Hem yayıncı kuruluşlar hem de araştırmacılar, gerekli hukuki altyapıları oluşturacak adımların ivedilikle atılması yönündeki çağrılarını sık sık yineliyor.

Kanada konuyu yeniden gündeme taşımakla birlikte bu alanda ilk örnek Avustralya oldu.

“Küresel bir hareketin başlangıç noktası” olarak nitelendirilen Avustralya Haber Medyası Pazarlık Yasası (NMBC) 2 Mart 2021’de yürürlüğe girdi ve yaklaşık 3 yıldır başarıyla uygulanıyor.

Yasa kapsamında medya şirketleri Alphabet (Google’ın tepe kuruluşu) ve Meta (Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın tepe kuruluşu) gibi şirketlerle müzakere masasına oturuyor. Bu müzakereler uzlaşıyla sonuçlanmadığı takdirde, ödeme miktarı hükümetin tayin ettiği bir hakem tarafından belirleniyor.

Hazır konu Türkiye’de de tartışılıyorken, söz konusu yasanın mimarı, Avustralya Rekabet ve Tüketici Komisyonu (ACCC) eski Başkanı ve Avustralya Ulusal Üniversitesi Crawford Kamu Politikaları Okulu öğretim üyesi Rodney Sims, Hürriyet’ten Sevin Turan’a konuştu.

“YASA OLMADIĞI TAKDİRDE ÖDEME TALEPLERİNİ GÖZ ARDI EDEBİLİYORLAR”

Sims öncelikle hükümetlerin büyük teknoloji şirketlerinin yayıncılara ödeme yapmasını sağlamaktaki rolüne vurgu yaparak, “Zorlayıcı bir yasa olmadığı takdirde, platformlar faydalandıkları haber içeriklerinin karşılığını ödemeyecekler” dedi ve ekledi:

“O kadar güçlüler ki böyle bir yasa olmadığı takdirde medyanın ödeme taleplerini göz ardı edebiliyorlar.”

Dünyanın dört bir yanındaki yayıncılara ilham olan pazarlık yasasını tasarlarken hangi faktörleri göz önünde bulundurduklarıyla ilgili de konuşan Sims, “Yasa kapsamında bir müzakere gerekliliği söz konusu. Ancak bu müzakerelerden medya şirketlerini tatmin edecek bir sonuç çıkmazsa o zaman hakem mekanizması devreye giriyor” dedi.

Peki yaklaşık 3 yılda yasanın getirdiği kazanımlar ne oldu? Bu soruyu yönelttiğimiz Sims, genel tabloyu şu şekilde tarif etti:

“Medya şirketleriyle ve gruplarıyla platformlar arasında yapılan müzakerelerin sonucunda, yayıncılara her yıl toplamda 250 milyon Avustralya dolarına yakın (170 milyon ABD doları) ödeme yapılıyor. Şu ana kadar müzakereler olumlu sonuçlandığı için hakem müdahalesine ve merkezi dağıtıma gerek olmadı.”

“DAHA FAZLA HABER, DAHA FAZLA HABER KAYNAĞI”

Bu süreçte basın sektöründe gazetecilikle ilgili iş ilanlarında yüzde 46’lık bir artış kaydedildiğini de sözlerine ekleyen Sims, “‘Gazeteci olmak için bundan daha iyi bir zaman olamaz’ sözünü sıklıkla duyuyoruz” diye konuştu.

Bunun halkın genelinin de faydasına olduğunu vurgulayan Sims, “Artık daha fazla haber ve daha fazla haber kaynağımız var” dedi.

Sidney Teknoloji Üniversitesi İletişim Fakültesi Medya Dönüşüm Merkezi Direktörü Monica Attard da geçtiğimiz günlerde Hurriyet.com.tr’ye yaptığı açıklamada, medya kuruluşlarıyla teknoloji şirketleri arasında imzalanan gizlilik sözleşmelerinin ödemelerin nasıl harcandığıyla ilgili ayrıntıların açıklanmasına engel olduğunu belirtmiş, “Ancak anekdotsal veriler, ödeme alan şirketlerin çalışan sayılarını gözle görülür biçimde artırdığına işaret ediyor” demişti.

Columbia Üniversitesi Gazetecilik Okulu öğretim üyesi Bill Grueskin ise yasanın birinci yılında kaleme aldığı rapora atıfla şu örnekleri vermişti:

“Avustralya’nın resmi radyo ve televizyon yayıncılarından biri olan ABC, ülkenin en ücra köşelerinde 50 yeni muhabir görevlendirebildi. Yarrawonga Chronicle ve Deniliquin Pastoral Times gibi gazetelerin yayıncısı McPherson Media Group, muhabir ve editör maaşlarının yüzde 30’unu teknoloji şirketlerden gelen parayla ödeyebildi. The Guardian Australia’nın 70 olan muhabir ve editör sayısı 1 yıl içinde 100’ün üzerine çıktı. Gazete yöneticileri bunda teknoloji şirketlerinden gelen paranın önemli bir faktör olduğunu belirtti.”

Grueskin, Attard’ın, “Öğrencileri staj yapmaya ikna edemiyorum çünkü tam zamanlı işler bulmaları çok kolaylaştı. Bu değişimin teknoloji şirketlerinden gelen ödemelerle aynı zamanda yaşanması dikkat çekici. Yemin ediyorum 20 yıldır böyle bir şey görmedim” sözlerini de aktarmıştı.

NEDEN ÇİFTE STANDART?

Teknoloji şirketlerinin Avustralya’da uygulanan regülasyonlara ayak uydururken, ABD’de ya da başka bir ülkede neden benzer kurallara karşı savaşacaklarına dair bir açıklama getiremediğini de ifade eden Grueskin, “Bu fikir yaygınlaşırsa sırtlanacakları yükün daha karmaşık ve masraflı olacağını biliyorlar. Avustralya büyük bir pazar değil, buna rağmen Facebook ve Google kendilerini onlarca siteyle pazarlık yaparken buldu. ABD’nin nüfusu Avustralya’nın 13 katı, medya piyasası da çok daha karmaşık. Teknoloji şirketlerinin Avustralya’daki tecrübesini ABD’ye uyarladığınızda 2 milyar Amerikan doları ödeme yapmak zorunda kalabilirler” diye konuşmuştu.

Milliyet

Tüm dünyaya örnek olan uygulamanın mimarı: Zorlayıcı bir yasa olmadan, platformlar habere para ödemeyecek yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Avustralya’nın ve Avrupa Birliği üyesi altı ülkenin (Almanya, Fransa, Macaristan, Avusturya, Hollanda ve İrlanda) ardından Kasım ayında Kanada Kültürel Miras Bakanı Pascale St-Onge, Google’ın ülkedeki yayıncılara toplamda 100 milyon Kanada dolarına (73,5 milyon Amerikan doları) varacak meblağda ödeme yapmayı kabul ettiğini duyurdu. Bu gelişme, benzer uygulamaların hayata geçirilmesinin talep edildiği Türkiye, ABD, Birleşik Krallık, Endonezya, Güney Afrika gibi pek çok ülkede beklentileri artırdı.

Diğer ülkeler için önemli bir emsal teşkil eden Kanada’daki yasa, ödemelerin yayıncı kuruluşlar arasında adil bir biçimde dağıtımını öngörüyor. Aslına bakılırsa, Google ve Meta birkaç yıldır çeşitli yayıncılarla özel anlaşmalar imzalıyor. Google yetkilileri, 2020’den bu yana 22 ülkede bu anlaşmaları yaptıklarını ve gazeteciliğe 1 milyar dolar aktardıklarını açıkladı. Ancak bu anlaşmalar hükümetlerin gözetimi olmaksızın yapıldığında, paranın hangi yayıncılara gideceği konusunda tek söz sahibi teknoloji şirketleri oluyor.

GOOGLE TRAFİK AKIŞINI KESMEDEN ANLAŞMA SAĞLANDI

Hürriyet’ten Sevin Turan’ın haberine göre, Google’ın Kanadalı yayıncılara ödeme yapmasının zeminini oluşturan yasa, Haziran ayında kabul edildi. Ağustos ayında Meta, Facebook ve Instagram algoritmalarında bir değişikliğe giderek Kanadalı kullanıcıların haber içeriklerini paylaşmalarını ve görmelerini engelledi.

Bu karar özellikle küçük yayıncıları ve ağırlıklı olarak 25 yaş altı kullanıcılara hitap eden içeriklerle öne çıkan internet sitelerini olumsuz etkiledi. Google’ın da benzer bir karar alıp yayıncıların sitelerine giden bağlantıları engellemesi ihtimali, Kanadalı yayıncıları endişeye düşürdü.

Nitekim, yasanın kabulünden birkaç ay önce Google, Kanada’da bu senaryonun testlerini gerçekleştirmiş, yayıncılar bunu bir gözdağı olarak algılamıştı. 73,5 milyon dolarlık anlaşma, Google’ın yayıncıların bağlantılarını engellemeyeceği anlamına geliyor.

KANADA 126 MİLYON DOLAR TALEP ETMİŞTİ

Ne var ki Kanadalı yayıncılara ödenecek olan miktar beklentilerin çok altında kaldı. Zira yasa taslağında Meta ve Google’ın yıllık gelirlerinin en az yüzde 4’ünü yayıncılara ödemesi öngörülüyordu. Bu da hükümet kaynaklarına göre Google için 126 milyon dolar anlamına geliyordu.

Google, Kanada’daki aramaların toplamı içinde haber aramalarının oranının yüzde 2’nin altında olduğunu savunuyor. Şirketin yasayla ilgili açıklamasında da yüzde 4’ün keyfi bir oran olduğu ve “haberle ilişkili bağlantıların ticari değerini abarttığı” belirtilmişti. Varılan sonuç Kanada hükümetinin Google’ın koşullarını kabul ettiğini gösteriyor.

Öte yandan Ekim ayı sonlarında yayımlanan bir araştırma, Google’ın yayıncılara yapması gereken ödemelerin halihazırdaki meblağların çok üzerinde olduğuna işaret ediyor. Columbia Üniversitesi, Houston Üniversitesi ve danışmanlık şirketi Brattle Group’tan araştırmacıların imzasını taşıyan “Paying for News: What Google and Meta Owe US Publishers” (Haberin Karşılığını Ödemek: Google ve Meta’nın ABD’li Yayıncılara Borcu Ne Kadar) başlıklı çalışmaya göre hem Google hem de Meta platformları üzerindeki haber içeriklerinin değerini olduğundan çok daha düşük gösteriyor.

ABD’DE ÖDEMELER 12 MİLYAR DOLARA ULAŞABİLİR

ABD’deki duruma odaklanan araştırmaya göre, Google’daki aramaların aşağı yukarı yüzde 35’i “haber medyasının içeriklerini arıyor”. Facebook’ta ise kullanıcılar zamanlarının yaklaşık yüzde 13’ünü haber içerikleriyle geçiriyor.

Facebook’un reklam gelirlerinin yüzde 6,6’sı, Google Arama’nın reklam gelirlerinin ise yüzde 17,5’i haber içeriklerinden geliyor.

Bu bağlamda, “ölçülü bir tahminle” yayıncılara her yıl Facebook’un 1,9 milyar dolar, Google’ın ise 10-12 milyar dolar ödeme yapması gerekiyor.

Uzmanlar Google Arama ve Facebook’un herhangi bir değer katmadan kullanıcılara sundukları haber içeriklerinden elde ettikleri toplam gelirlerin adil bir biçimde bölüşülmesi halinde bu sonuçlara ulaşıldığını belirtiyor.

Diğer ülkeler için önemli bir emsal teşkil eden Kanada’daki yasa, ödemelerin yayıncı kuruluşlar arasında adil bir biçimde dağıtımını öngörüyor. Aslına bakılırsa, Google ve Meta birkaç yıldır çeşitli yayıncılarla özel anlaşmalar imzalıyor. Google yetkilileri, 2020’den bu yana 22 ülkede bu anlaşmaları yaptıklarını ve gazeteciliğe 1 milyar dolar aktardıklarını açıkladı. Ancak bu anlaşmalar hükümetlerin gözetimi olmaksızın yapıldığında, paranın hangi yayıncılara gideceği konusunda tek söz sahibi teknoloji şirketleri oluyor.

KANADA’DA HAK EDİLEN, ÖDENENİN 7 KATI

Platformlar kullanıcı davranışlarıyla ilgili veri paylaşmadığından, araştırmacıların hesapları kullanıcı anketleriyle toplanan verilere dayanıyor. Bu hesaplamalar yüzde 100 isabetli olmasa bile, yayıncılara yapılan ödemelerle yapılması gereken ödemeler arasında bir uçurum olduğunu söylemek mümkün.

Örneğin araştırmanın metodolojisi Kanada’ya uygulandığında Google’ın yayıncılara ödemesi gereken miktar 550 milyon doları buluyor. Bu rakam, hükümetin talep ettiği miktarın 4, gerçekte ödenen miktarın ise 7 katından fazla.

Araştırmanın yazarlarından Columbia Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Kamu Yönetimi Okulu Teknoloji, Medya ve İletişim Uzmanlık Direktörü Anya Schiffrin ve Houston Üniversitesi Finans Bölümü öğretim üyesi Dr. Haaris Mateen, bu çarpıcı veriler ışığında soruları yanıtladı:

– Dünyanın dört bir yanında yayıncılar, hükümetlerden büyük teknoloji şirketlerinin haber içeriklerinin karşılığını ödemesini sağlayacak adımlar atmasını istiyor. Neden böyle bir ihtiyaç var?

Dünyanın her yerinde, haber yayıncıları, Google ve Facebook’un dağıttıkları haberler karşılığında adil ödemeler yapmasını sağlamakta zorlanıyor. Google ve Meta çok büyük şirketler oldukları için anlaşmanın şartlarını belirleyebiliyorlar.

Yayıncılar, teknoloji devleriyle pazarlık edebilecek güçte değil. Dahası masadan kalkma şansları da yok çünkü hem Google’a hem de Meta’ya bağımlılar. Google ve Meta da bunu biliyor ve adil karşılığın çok daha altında ödeme yapıyor. Birçok ülkede rekabetten sorumlu mercilerin sürece dahil olmasının sebebi bu.

Hükümetler, yayıncıların ve gazetecilerin emeğinin karşılığını alması için müdahale etmek zorunda.

— Makalenizde, reklam gelirlerinin yüzde 50-50 paylaşılması gerektiğine işaret ediyorsunuz. Ancak uygulamada durum çok farklı. Yine sizin hesaplarınıza göre, Kanada’daki yayıncıların hakkı 550 milyon dolarken, gerçekte alacakları para 73,5 milyon dolar. Bu uçurum nasıl kapanır?

Google, trafik rakamlarını açıklamıyor ve her zaman aramaların sadece yüzde 2’sinin haberle alakalı olduğunu öne sürüyor. Bu oranın gerçek olamayacak kadar düşük olduğu ortada. Bu nedenle ekibimizdeki ekonomistler, yayıncılara ödenmesi gereken meblağı belirlemek için başka araştırmalardan ve metotlardan faydalanmak zorunda kaldı.

Biz araştırmamızda önce teknoloji platformları ve haber yayıncılarının iş birliği yapmasıyla üretilen “ek değer”i hesapladık. Ardından piyasa gücünü denklemin dışında bırakarak, bu üretilen değerin birbirini tamamlayan iki servis arasında adil bir biçimde nasıl bölüşüleceğine baktık.

Ekonomik teori gereği hem dengenin hem de adaletin gözetildiği bir durumda, tarafların üretilen değeri yüzde 50-50 paylaşması en olası sonuçlardan biri.

Bu sadece teori de değil üstelik. Uygulamada birçok lisans anlaşması yüzde 50-50’lik bir paylaşım öngörüyor. Örneğin Spotify’ın gelirden müzisyenlere verdiği pay, Google ve Meta’nın yayıncılara verdiği paydan çok daha yüksek.

Maalesef, birçok ülkede yayıncılar, yaşadıkları maddi sıkıntılar nedeniyle Google’la anlaşmaya varıp adil miktarın altını almaya razı oluyor. Bu adil bir müzakere değil. Bu nedenle düzenleme şart. Daha zayıf olan taraf korunmalı.

— Türkiye’yle ilgili bir öngörünüz var mı?

Türkiye’deki yayıncılara bizim metodolojimizi kullanmalarını tavsiye ediyoruz. Ekonomi profesörleriyle birlikte çalışıp Türkiye’de haberin adil fiyatını hesaplayabilirler. Bir de şunu söylemek isterim: Yayıncılar birlikte hareket etmeli. Bu toplu pazarlıklar gelecekte üretken yapay zekâyı tartışma ve içeriği büyük dil modellerine lisanslama zamanı geldiğinde çok önemli olacak.

Sürecin doğru işlediği bir durumda, Google ve Meta’dan gelecek paranın yayıncılar arasında dengeli bir biçimde dağılmasını, sadece büyük yayıncıların değil, küçüklerin de faydalanmasını bekleriz. Temmuz 2023’te Johannesburg’da GIBS İşletme Okulu’nda bir grup gazeteci ve akademisyen bir araya gelerek, telif yasalarının nasıl olması gerektiğini tartıştı. Sonuçta ortaya çıkan çağrı metninde, gelecekte yapılacak anlaşmaların şeffaf olması, küçük yayıncıları da kapsaması ve ödemelerin gazetecilikle alakalı işleri desteklemek için kullanılmasının garanti edilmesi talep ediliyordu. Metne onlarca kurum temsilcisi imza koydu.

Milliyet

Dijital Telif Yasası ile ilgili gelişmeler sürüyor: Ödemeler ne kadar olmalı? yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Bu uygulamanın önümüzdeki dönemde dijital yayıncılığın güçlü olduğu başka ülkelerde de yaygınlaşması bekleniyor. Türkiye dahil pek çok ülkede hem yayıncı kuruluşlar hem de araştırmacılar, gerekli hukuki altyapıları oluşturacak adımların ivedilikle atılması yönündeki çağrılarını sık sık yineliyor.

Kanada’da yaşanan gelişme bu çağrıları daha da güçlendirdi. Ne var ki Kanada bu anlamda ilk örnek değil.

Teknoloji şirketlerinin haber gösterimi karşılığında yayıncılara ödeme yapmayı kabul ettiği ilk ülke 2021 yılında Avustralya oldu.

BİRİNCİ YILDA YAYIMLANAN RAPOR ÖNEMLİ DETAYLAR İÇERİYOR

2 Mart 2021’de yürürlüğe giren ve yaklaşık 3 yıldır başarıyla uygulanan Avustralya Haber Medyası Pazarlık Yasası (NMBC), sayesinde, medya şirketleri Alphabet (Google’ın tepe kuruluşu) ve Meta (Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın tepe kuruluşu) gibi şirketlerle müzakere masasına oturuyor. Bu müzakereler uzlaşıyla sonuçlanmadığı takdirde, ödeme miktarı hükümetin tayin ettiği bir hakem tarafından belirleniyor. Yasanın yürürlüğe girişinden sonraki 1 yıl içinde teknoloji devleriyle yayıncılar arasında 30’a yakın anlaşma yapıldığı da eldeki bilgiler arasında.

Avustralya’da medya projelerinin finansmanıyla tanınan ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Judith Neilson Enstitüsü, yasanın yürürlüğe girişinin birinci yılında yani Mart 2022’de uygulamaya ilişkin ayrıntıları içeren kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda, ilk bir yıl içinde yapılan ödemelerin miktarı, dağılımı, kullanım alanları gibi önemli başlıklar yer aldı.

Hürriyet’ten Sevin Turan, bu raporun yazarı Bill Grueskin Avustralya örneğinin dünyanın geri kalanındaki yayıncılar için ne anlama geldiğini sordu.

ABD’nin en önemli yayın kuruluşlarında muhabir, editör ve yönetici olarak görev yaptıktan sonra 2008 yılında Columbia Üniversitesi Gazetecilik Okulu’nda akademik dekanlık görevine getirilen Grueskin, sektörü hem yayıncı olarak hem de araştırmacı olarak iyi tanıyor. Bu açıdan Avustralya özelindeki gözlemleri başta kendi ülkesi olmak üzere benzer koşullardaki tüm ülkeler için önemli ipuçları içeriyor.

UZUN YILLARDIR SÜREN BİR SAVAŞIN SONUCU

Dünyanın dört bir yanında olduğu üzere Avustralya’da da medyanın yıllardır azalan reklam gelirleri, küçülen personel ve kapanan yayınlar gibi sorunlarla boğuştuğunu belirten Grueskin, elde edilen sonucun hükümetlerin büyük teknoloji şirketlerini haber karşılığında ödeme yapmaya zorlamasını isteyenler için bir başarı hikâyesi olduğunu belirtti.

Grueskin, Avustralya’da varılan anlaşmanın uzun yıllardır süren bir savaşın sonucu olduğunu vurgulayarak, “Yıllar boyunca platformlar çeşitli gazetecilik girişimlerine bağışlar yaparak, kapsamlı halkla ilişkiler ve lobi faaliyetleri yürüterek regülasyonların hayata geçirilmesini önlemeyi başardı. Ancak Rodney Sims başkanlığındaki Avustralya Rekabet ve Tüketici Komisyonu (ACCC) bu engeli aştı” dedi ve ekledi:

“Aylar süren soruşturmaların ve hem basın kuruluşlarından hem de vatandaşlardan alınan sayfalar dolusu yorumun ardından ACCC gazetecilerin zaten bildiği şeyi kesinleştirdi: Amerikan teknoloji şirketleri bir zamanlar haber şirketlerine giden yüz milyonlarca dolarlık reklam gelirini silip süpürüyordu. Teknoloji ve medya sektörleri arasındaki güç dengesizliği günden güne artıyordu.”

MEDYA ŞİRKETLERİNİN İŞ BİRLİĞİ YAPMASI ETKİLİ OLDU

The Guardian Australia, News Corp Australia, Nine Entertainment gibi farklı duruşlara sahip büyük medya şirketlerinin iş birliği içinde hareket etmesinin ve parlamento nezdindeki çabalarının yasanın hayata geçmesinde etkili olduğunu belirten Grueskin, “Yayıncılar gelirlerini artırmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Dijital platformların da tonla parası var. Bu koşullarda yayıncıların, gelirlerini artırmak için platformları hedeflemesi çok mantıklı” dedi.

Grueskin, Avustralya’daki büyük yayıncıların trafiklerinin yüzde 50’sinden fazlasının Google ve Facebook kaynaklı olduğunu, üstelik bu şirketlerin reklam pastasından pay alabilmek için birbirleriyle ve teknoloji devleriyle rekabet etmek zorunda olduklarını hatırlattı.

HEM İSTİHDAM ARTTI HEM İÇERİK

Yasanın kabulünden sonraki bir yıl içinde yapılan ödemelerin toplamının 200 milyon Avustralya dolarını (131 milyon Amerikan doları) bulduğunu ifade eden Grueskin, yayıncıların bu ödemeleri nerelere harcadığıyla ilgili şu örnekleri verdi:

“Avustralya’nın resmi radyo ve televizyon yayıncılarından biri olan ABC, ülkenin en ücra köşelerinde 50 yeni muhabir görevlendirebildi. Yarrawonga Chronicle ve Deniliquin Pastoral Times gibi gazetelerin yayıncısı McPherson Media Group, muhabir ve editör maaşlarının yüzde 30’unu teknoloji şirketlerden gelen parayla ödeyebildi. The Guardian Australia’nın 70 olan muhabir ve editör sayısı 1 yıl içinde 100’ün üzerine çıktı. Gazete yöneticileri bunda teknoloji şirketlerinden gelen paranın önemli bir faktör olduğunu belirtiyordu.”

Grueskin, Avustralyalı meslektaşı Monica Attard’ın, “Öğrencileri staj yapmaya ikna edemiyorum çünkü tam zamanlı işler bulmaları çok kolaylaştı. Bu değişimin teknoloji şirketlerinden gelen ödemelerle aynı zamanda yaşanması dikkat çekici. Yemin ediyorum 20 yıldır böyle bir şey görmedim” dediğini de aktardı.

TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİ ÇİFTE STANDARDI AÇIKLAYAMIYOR

Bununla birlikte Grueskin, hangi yayıncının hangi şirketten ne kadar ödeme aldığıyla ilgili detayların büyük bir gizlilikle korunduğunu ve bu gizliliğin pazarlıkta yayıncıların elini zayıflattığını belirterek şöyle devam etti:

“Örneğin 26 milyon nüfuslu Avustralya’nın en büyük iki kamu yayıncısından biri olan SBS, Google’dan ödeme aldı ama açıklanamaz bir biçimde Facebook tarafından anlaşma dışında bırakıldı. Halk sağlığı konusunda değerli paylaşımlar yapan ve kâr amacı gütmeyen bir site olan Croakey Health Media ise iki şirketten de hiçbir şey alamadı.

Yayıncılar, ne kadar talep edeceklerini ya da ne bekleyeceklerini bilmiyor. Teknoloji şirketlerinin ödemeleri belirlemek için kullandığı ölçümlerle ilgili bir netlik yok. Google’ın haberden sorumlu başkan yardımcısı Richard Gingras sitelerin kaç haber ürettiğine, ziyaretçi sayılarına ve pazardaki paylarına baktığını söylüyor. Facebook’un kriterlerini ise yayıncı kuruluşların pazarlık masasına oturan yetkilileri bile anlayabilmiş değil.”

Grueskin, Google ve Facebook’un anlaşmaların “bağlantı ya da tıklama ödemesi” gibi görülmesini istemediğini, bu nedenle Facebook News ve Google News Showcase gibi araçlarını ara çözüm olarak sunduğunu vurguladı.

Teknoloji şirketlerinin Avustralya’da uygulanan regülasyonlara ayak uydururken, ABD’de ya da başka bir ülkede neden benzer kurallara karşı savaşacaklarına dair bir açıklama getiremediğini de ifade eden Grueskin, “Bu fikir yaygınlaşırsa sırtlanacakları yükün daha karmaşık ve masraflı olacağını biliyorlar. Avustralya büyük bir pazar değil, buna rağmen Facebook ve Google kendilerini onlarca siteyle pazarlık yaparken buldu. ABD’nin nüfusu Avustralya’nın 13 katı, medya piyasası da çok daha karmaşık. Teknoloji şirketlerinin Avustralya’daki tecrübesini ABD’ye uyarladığınızda 2 milyar Amerikan doları ödeme yapmak zorunda kalabilirler” öngörüsünde bulundu.

Milliyet

Avustralya’nın dijital telif başarısının sırrı ne? Teknoloji devleri çifte standarda açıklama getiremiyor yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.