Koçal, yetkili kurumlar tarafından kontrol ve izlenebilirliği sağlamak için piyasa nezareti yapılarak inançsız eserlerin tespitinin yapılacağını ve piyasadan çekilmesinin sağlanacağını belirterek, şunları kaydetti:

“Tüketiciler, düzmece yahut inançsız eserler nedeniyle daha kolay şikayette bulunabilecek ve haklarını daha aktif bir formda arayabilecekler. Tüketicinin bilgilendirilmesi açısından eser güvenliği, satıcı bilgileri, üretici bilgileri üzere bahislerde daha açık ve erişilebilir bilgiler sağlanacak. Yönetmelik, piyasa nezareti ve kontrolü açısından olumlu bir adım olsa da, uygulanabilirliği ve yaptırımların aktifliği kritik değere sahip. E-ticaret platformları ve satıcıların yönetmelik kurallarına uyup uymadığı nizamlı olarak denetlenmezse, tüketiciler geçersiz yahut inançsız eserlerle müsabakaya devam edebilir. Yönetmeliğin ihlali durumunda caydırıcı cezalar uygulanmazsa, makûs niyetli satıcılar faaliyetlerine devam edebilir. Yönetmelik tüketici haklarını güçlendirme açısından olumlu bir adım olmakla birlikte, faal kontrol yapılmalı, yaptırımlar uygulanmalı ve tüketici farkındalığı sağlanmalı.”

“Tüketicilerin süratli ve faal şikayet edebileceği yeni platform oluşturulmalı”

Koçal, yönetmeliğin uygulanmasını takip etmek için tüketicilerin hızlı ve etkin şikayet edebileceği yeni platform oluşturulması gerektiğine işaret ederek, oluşturulan platformların yaygınlaştırılması gerektiğini dile getirdi.

“Ürünlerin güvenliği ve takibi için QR kod, blok zinciri tabanlı doğrulama sistemleri üzere teknolojik tahliller teşvik edilmelidir.” diyen Koçal, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Tüketici örgütleri ile iş birliği yapılarak tüketicilere, inançlı alışveriş konusunda şuur kazandıracak kampanyalar ve eğitimler düzenlenmeli, bunun için kâfi kapasiteye sahip tüketici örgütleri güçlendirilmeli ve kapasitesinin genişletilmesi için desteklenmelidir. Tüketicinin can güvenliği ve sıhhatini değerli derecede tehdit eden eserler açısından kesinlikle hürriyeti kısıtlayıcı cezalar ve ticaretten men cezaları üzere ek önlemler ve cezalar uygulanması için yeni düzenlemeler gerekebilir.”

“Piyasa nezareti gereğince sık ve tesirli yapılmazsa, tüketiciler korunamaz”

Koçal, piyasa gözetimi yeterince sık ve etkili yapılmazsa, tüketicilerin korunamayacağına dikkati çekerek, “Bu nedenle bağımsız kontrol kuruluşları, mahallî idareler, odalar ve tüketici örgütleri ile iş birliği yapılmalıdır.” dedi.

Platformların, yönetmelik kurallarına uymayan satıcıları sistemlerinde barındırmaya devam edebileceğini söyleyen Koçal, “Bunu önlemek için platformlara önemli yaptırımlar uygulanmalı ve sorumlulukları netleştirilmelidir müteselsil sorumlulukları genişletilmelidir. Yönetmelik her ne kadar düzgün olsa da, tüketiciler inançsız satıcılardan alışveriş yapmaya devam edebilir. Bunu önlemek için, kamu spotları, medya kampanyaları ve bilinçlendirme projeleri artırılmalıdır.” diye konuştu.

“Yönetmeliği tüketiciler açısından çok olumlu değerlendiriyoruz”

Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük ise, yönetmeliği tüketiciler açısından çok olumlu değerlendirdiklerini belirterek, yeni uygulamayla birlikte uzaktan satış olarak isimlendirilen tüketici ile satıcının karşı karşıya gelmediği alışverişlerde eserlere ait bilgilerde eksik ya da aldatıcı bilgilerin kelam konusu olabildiğini lisana getirdi.

Bazı makus niyetli işletmecilerin bu nedenle tüketiciyi yanıltabildiğine işaret eden Küçük, e-ticaretin üst istikametli ivmelendiği bir periyotta bu yönetmeliğin hayata geçmesinin, yeni önlemlerin getirilmesinin hayli değerli olduğunu söyledi.

Küçük, yönetmeliğin e-ticarette satışa sunulan eserlere ait daha detaylı bilgi verilmesini sağlayacağına dikkati çekerek, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Tüketici online alışverişten aldığı eserin tüm ayrıntılarına mağazaya gitmiş üzere erişecek, bu çok değerli. Eserle ilgili aldatıcı bir bilgi verildiğinde online pazaryerleri 24 saat içinde eseri kaldırmak zorunda kalacak. Yönetmeliğin en değerli kısmı, yurt dışından alışveriş yaptığımız sitelerin Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu getirmesi. Ayıplı mal ve ürünlerde tüketiciler muhatap bulamıyordu. Yurt dışından yapılan alışverişlerde tüketici ayıplı mal ile karşılaştığında yasal olarak nasıl hakkını arayacağı soru işaretiydi, bu düzenlemeden sonra Türkiye’de temsilciler yasal muhatap olabilir, bu çok önemli bir gelişme.”

Yönetmeliği, tüketiciler açısından çok sayıda avantaj barındırması münasebetiyle desteklediklerinin altını çizen Küçük, burada en kıymetli mevzunun kontrol olduğunu, tüketicilerin haklarının korunması için uygulamada sıkı kontrol istediklerini söyledi.

Milliyet

E-ticaret yönetmeliğine tüketici dernekleri tam destek vererek sıkı kontrol istedi yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Özellikle tüketicilerin sıkça tercih ettiği otel ve turizm tesislerinin internet sitelerinin fotoğraf ve isimlerinin kopyalanarak, e-posta ve kısa mesaj üzerinden cazip tekliflerle tüketicilerimizin mağdur edildiği görülmektedir. Tatil rezervasyonu yapacak tüketicilerimizin mağduriyet yaşamamaları için aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri gerekmektedir:

– Sosyal medya, kısa mesaj veya e-posta gibi iletişim kanalları üzerinden gelen teklifin içeriğinde yer alan tesis resimlerinin, kurumsal logo ve işaretlerin doğruluğu sorgulanmalıdır.

– Satın alma kararı öncesinde tercih edilen seyahat acentası veya turizm tesisinin ilgili kamu kurum ve kuruluşları nezdinde kayıtlı olup olmadığı sorgulanmalıdır. Bu kapsamda tüketiciler, seyahat acentalarının ve turizm tesislerinin belgeli olup olmadığını, turizm tesislerinin kaç yıldız sahibi olduğunu www.kulturturizm.gov.tr ve www.tursab.org.tr adreslerinden sorgulayabilirler.

– Özellikle mesafeli yolla imzalanan sözleşmelerde, seyahat acentasının veya turizm tesisinin internet sitelerinde adres, unvan ve iletişim bilgilerine yer verildiğinin ve ayrıca internet sitelerinin ETBİS’e (elektronik ticaret bilgi sistemi) kayıtlı olduğunun kontrol edilmesi, sosyal medya üzerinden satın almak yerine seyahat acentalarının kendi internet sitesinin tercih edilmesi; ödemelere dikkat edilmesi gerekmektedir.

Paket Tur Sözleşmesini Fesih Hakkınız Bulunmaktadır.

Özellikle paket turlarda rezervasyonların başlangıç tarihine uzun bir süre kala yapılması sonucunda, tüketiciler önceden planladıkları turlara hayatın normal akışı içinde yaşanan birtakım sorunlar nedeniyle katılamamaktadır. Bu tür durumlarda, tüketicilerin paket tur sözleşmesini feshetme hakkı bulunmaktadır.

Buna göre tüketicinin, paket turun başlamasından en az otuz gün önce yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirmek kaydıyla paket tur sözleşmesini feshetme ve ödenmesi zorunlu vergi gibi yasal yükümlülükler dışındaki paket tur bedelini herhangi bir kesinti yapılmaksızın iade alma hakkı bulunmaktadır.

Fesih bildirimi paket turun başlamasına otuz günden daha az bir süre kala yapılıyorsa paket tur sözleşmesinde belirtilmek şartıyla belirli bir tutar veya oranda kesinti yapılabilmektedir.

Zorunlu Seyahat Sigortası ile Birlikte İhtiyari Sigorta da Yaptırabilirsiniz.

Diğer taraftan, 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununun zorunlu sigorta ile ilgili hükümleri saklı kalmak üzere, paket tur düzenleyicisi sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle tüketicinin uğradığı her türlü zarardan sorumludur. Tüketici boşa harcanan tatil zamanı için de uygun bir tazminat talep edebilmektedir. Ayrıca, muhtelif seyahat acentaları tarafından tüketicilere sunulan, paket tur veya otel konaklama rezervasyonun başlamasına belirli bir süre kala cezai şart ödemeksizin iptaline imkan tanıyan ihtiyari sigorta uygulamasının tüketicilerimizin faydasına olduğu değerlendirilmektedir.

Uyuşmazlık Halinde Tüketici Hakem Heyetlerine Başvurabilirsiniz.

6502 sayılı Kanun kapsamında bireysel tüketici uyuşmazlıklarının çözümünde iki kurum yetkili kılınmıştır: Tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemeleri.

Tüketiciler, firmaların uygulamaları nedeniyle mağdur olmaları durumunda, kayıplarının tazmin edilmesi amacıyla değeri 2023 yılı için 66.000-TL’nin altında bulunan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, bu tutarın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesine başvurabilmektedir. “Ticaret İl Müdürlüğü” bünyesinde bulunan il tüketici hakem heyetleri il sınırları içinde, “Kaymakamlık” bünyesinde bulunan ilçe tüketici hakem heyetleri ise ilçe sınırları içinde yetkilidir. Tüketici hakem heyeti kurulmayan ilçelerde başvurular o ilçe kaymakamlığına yapılabilir.”

Milliyet

Ticaret Bakanlığı’ndan tüketicilere paket tur uyarısı yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

AA muhabirinin Ticaret Bakanlığından edindiği bilgiye göre, tüketiciye yönelik işlem ve uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla oluşturulmuş alternatif uyuşmazlık çözüm merci olarak görev yapan tüketici hakem heyetleri, kuruldukları 1995 yılından bugüne kadar 16 milyondan fazla tüketici uyuşmazlığını karara bağlayarak yargının iş yükünü önemli ölçüde azalttı.

Türkiye genelinde halihazırda 211 tüketici hakem heyeti bulunuyor. 2022 yılında bu heyetler tarafından 601 bin 961 başvuru karara bağlandı. Söz konusu başvuruların toplam uyuşmazlık bedeli ise yaklaşık 1,5 milyar lira oldu.

Kanunda tüketici lehine düzenleme yapıldı

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da geçen yıl tüketiciler lehine bazı değişikliklere gidildi. Tüketicilerin hak arama yollarını genişletici ve kolaylaştırıcı düzenlemeler yapıldı.

Tüketici hakem heyetlerine başvurularda parasal limit tüketiciler lehine artırıldı. Tüketici hakem heyetlerinin görev alanını belirleyen başvuru parasal sınırı 30 bin liraya çıkarılırken, bu tutar 2023 yılında 66 bin lira olarak belirlendi.

Böylece tüketici hakem heyetlerinin görev alanı genişletilirken daha fazla sayıdaki uyuşmazlık için buralara başvuru imkanı getirildi.

Tüketici hakem heyetlerine başvurularda il ve ilçe ayrımı kaldırıldı. Tutarı 66 bin liranın altında olan uyuşmazlıklarda tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya tüketici işleminin yapıldığı yerdeki il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru imkanı sağlandı.

Tüketici hakem heyeti kararlarına karşı itiraz yolu genişletildi

Tüketici hakem heyeti kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz imkanı bulunuyor. Yapılan yeni düzenlemeyle tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine de itiraz imkanı getirildi.

İncelemelerde ek bilgi ve belge sunulması için tüketicilere 7 gün süre verilmesine olanak sağlandı. Yapılan başvurularda bazı zorunlu bilgilerde eksiklik ya da tutarsızlık bulunması durumunda tüketici aleyhine kararlar alınabiliyordu. Bu sorunu çözmek adına tüketici hakem heyeti tarafından 7 gün süre verilerek başvuru sahibinden ek bilgi veya belge istenebilmesine imkan tanındı.

Yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinde tüketici lehine düzenlemeye gidildi. Satıcı ve sağlayıcıların, mevcut olduğu halde tüketici hakem heyetine sunmadığı bir bilgi veya belgeyi daha sonra tüketici mahkemesinde sunması nedeniyle heyetin istanbul escort tüketici lehine verdiği kararın iptali durumunda, tüketici aleyhine yargılama giderine ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceği karara bağlandı.

Tüketici hakem heyetine yapılan başvurular en geç 6 ay içinde karara bağlanıyor. İhtiyaç halinde kullanılan 6 aylık ek karar alma süresi, yapılan yeni düzenlemeyle 3 aya düşürüldü. Böylece, tüketici hakem heyetlerinin başvuru inceleme ve karar alma süresi kısaltıldı.

Tüketici hakem heyetlerinin kurumsal ve teknik altyapısı iyileştirildi. Tüketici hakem heyetlerinde kadrolu raportörlerin istihdam edilmesine imkan sağlandı ve kurumsal yapının daha nitelikli hale getirilmesi amaçlandı. Tüketici hakem heyeti oluşturulmayan ilçelerde ise başvuru akışını sağlayacak irtibat raportörlerinin görevlendirilmesi sağlandı.

Tüketici hakem heyetlerinin yetki alanı ile iş bölümü Bakanlıkça belirlendiğinden, gelişen ihtiyaca göre bu heyetler yeniden yapılandırılabilecek.

Başvurular elektronik ortama kaydı

Tüketici hakem heyetlerinin tüm iş ve işlemlerinde kullanılması zorunlu bir çevrim içi sistem haline gelen TÜBİS ile 2017 yılı itibarıyla tüketiciler, elektronik ortamda e-Devlet Kapısı uygulaması üzerinden başvurularını kolaylıkla iletebiliyor. TÜBİS’in Ulusal Yargı Ağı Projesi Bilişim Sistemi, Kamu Alacakları Tahsilatı Platformu Bilişim Sistemi ve Kurumsal Elektronik Tebligat Sistemi ile entegrasyonları sayesinde tüketici hakem heyetlerinin süreçleri kısaltıldı.

Uyuşmazlık konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin hızlı ve kolay şekilde tüketici hakem heyetlerine elektronik ortamda sunulması amacıyla bu heyetlere Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) adresleri temin edilerek kullanımı sağlandı.

Tüketici hakem heyetlerine şahsen veya avukat aracılığıyla, elden, posta yoluyla veya elektronik ortamda e-Devlet üzerinden TÜBİS kullanılarak başvuru imkanı bulunuyor. Elektronik ortamda başvuru ortamı tüketiciler açısından kolaylık sağlarken tüm il ve ilçe merkezlerinde bulunan başvuru noktalarından da başvuru imkanı bulunuyor.

Tüketici hakem heyetlerine yapılan başvuruların yüzde 62’si 2022 yılında elektronik ortamda TÜBİS üzerinden yapıldı.

TÜBİS’in teknik altyapısı yenilenecek

Bakanlık, tüketicilerin mağduriyet yaşandığı durumlarda mümkün olan en kolay ve basit yöntemle haklarını arayabilmelerine imkan sağlamayı hedefliyor. Bu kapsamda TÜBİS’in revizyonu planlanıyor.

Bürokrasinin azaltılması, elektronik ortamda yapılan başvuruların sayısının artırılması, tüketici hakem heyeti inceleme ve kararlarında zaman ve maddi kaynaklarda tasarrufun sağlanması, heyet kararlarının niteliğinin artırılması, tüm taraflarının dosya içeriğinde yer alan bilgilere şeffaf şekilde ulaşabilmesi amacıyla TÜBİS’in teknik altyapısında revizyon yapılacak.

“Kullanıcı dostu” bir sistem oluşturma yaklaşımıyla gerçekleştirilecek revizyonla özellikle tüketicilerin daha kolay ve basit şekilde tüketici hakem heyetlerine başvuru yapabilmesine ve süreçleri takip edebilmesine olanak sağlanacak.

“Hakem heyetlerine başvuru ücretsiz”

Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu da tüketici hakem heyetlerine başvurunun ücretsiz olduğunu belirterek, “Tüketici hiçbir bedel ödemeden, yaşadığı mağduriyetin giderilmesini sağlayabilir. Tüketici hakem heyetlerinin kararı, mahkeme kararı hükmünde. Hakem heyetleri, gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırır. Tüketicinin haklı çıkması halinde de bilirkişi ücreti satıcıya yansıtılıyor. Tüketicinin haksız bulunması halinde masraflar devlet tarafından karşılanıyor.” dedi.

Tüketicilerin, hakem heyetlerine başvururken gereken her türlü bilgi ve belgeyi toplamasının önem taşıdığını vurgulayan Ağaoğlu, “Tüketiciler, uyuşmazlık yaşadıkları satıcıyla e-posta, faks, SMS ya da WhatsApp yazışması gibi her türlü kaydı da kanıt olarak sunmalı.” diye konuştu.

Tüketicinin hak arama yolları kolaylaştırılıyor yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.