Musk’ın, ABD Başkanı Donald Trump’ın yönetimde kilit bir figür olarak görülmesinin ardından, Çin merkezli varlık yöneticileri, Musk ile Trump arasındaki ilişkiyi bir yatırım fırsatı olarak kullanarak Çinli yatırımcılardan sermaye toplamaya başladı. Bu sermaye ise Musk’ın özel girişimleri olan xAI, Neuralink ve SpaceX gibi şirketlere aktarılıyor.

YATIRIMLAR ÖZEL AMAÇLI ŞİRKETLERLE GİZLENİYOR

Haber, Çinli yatırımcıların kimliklerini gizlemek için “special-purpose vehicle” (özel amaçlı yatırım şirketleri) adı verilen yapıları kullandığını ortaya koydu. Bu yöntemle yatırımcılar, ABD yönetiminin ve şirketlerin Çin sermayesine olan tepkisini önlemek için kamuya açık kayıtlarda görünmüyor.

Varlık yöneticileri, bu yapıları özellikle şeffaflıktan kaçınmak amacıyla oluşturduklarını yatırımcılara açıkça belirtiyor. Söz konusu sistem yasal olsa da, Musk’ın ABD hükümetiyle olan ilişkileri ve politikadaki artan etkisi göz önüne alındığında, çıkar çatışması ve yabancı etkiler konusunda endişeleri artırıyor.

SPACE X VE NEURALINK’E ÇİN’DEN 30 MİLYON DOLAR GELDİ

Financial Times’a konuşan üç Çin destekli varlık yöneticisi, son iki yılda Çinli yatırımcıların Musk’ın şirketlerine toplamda 30 milyon dolardan fazla yatırım yaptığını açıkladı. SpaceX, 2002’de kurulduğundan bu yana dünya genelinde 10 milyar dolardan fazla yatırım topladı.

Haber kaynakları, Çin sermayesinin esas amacının kâr elde etmek olduğunu ve teknoloji transferi ya da kamu politikalarını etkileme gibi bir hedef taşımadığını belirtiyor. Çin ekonomisinin yavaşlamasıyla birlikte, zengin Çinlilerin yurt dışındaki yatırımlara yöneldiği ifade ediliyor.

Ancak, yatırımcıların şirketler hakkında çok sınırlı bilgiye erişim sağlayabildiği ve yalnızca büyük yatırımcılarla paylaşılan finansal verilerden mahrum oldukları vurgulandı.

ÇİN YATIRIMCILARI MUSK’A GÜVENİYOR

Musk’ın Çin ile yakın ilişkilerinin doğrudan yatırımları zorlaştırdığı belirtilirken, Çinli yatırımcıların dolaylı yollarla Musk’ın şirketlerine yöneldiği aktarıldı. Financial Times’a konuşan New York merkezli Horizon Financial’ın baş ekonomisti Kevin Chen, “Çinli şirketler için SpaceX gibi büyük bir Amerikan teknoloji şirketine doğrudan yatırım yapmak kolay değil. Çin sermayesi birçok sektörde istenmeyen bir yatırım olarak görülüyor.” dedi.

Haberde, Çinli yatırımcıların Musk’a olan güveninin, 2019 yılında Tesla’nın Şangay’da bir fabrika kurmaya başlamasıyla arttığı belirtildi. Çin’de düşük maliyetli tedarik zincirlerinden faydalanan Musk, ülkedeki yatırımcıların dikkatini çekti.

Çin’in doğusunda faaliyet gösteren varlık yönetim şirketi Homaer Financial, geçtiğimiz yıllarda yatırımcılarına SpaceX’e 200 bin dolar gibi düşük tutarlarla yatırım yapma fırsatı sundu. Şirket yetkilileri, SpaceX’in piyasa değerinin üç yıl içinde üç katına çıkarak 1,1 trilyon dolara ulaşmasını beklediklerini açıkladı.

ABD-ÇİN GERİLİMİNE RAĞMEN ÇİNLİLER MUSK’IN ŞİRKETLERİNE PARA AKITIYOR

Çin hükümetinin özel sektör üzerindeki baskıları, yatırımcıların Musk’a yönelmesini teşvik eden bir diğer etken olarak görülüyor. Çin yönetiminin, Alibaba’nın kurucusu Jack Ma’nın Ant Group halka arzını iptal etmesi ve Didi Global’i ABD borsalarından çıkarmaya zorlaması gibi kararlar sonrası, Musk’ın projeleri Çinli yatırımcılar için daha güvenli bir liman haline geldi.

Homaer, 2018 yılında SpaceX’e yatırım yapan bazı müşterilerinin altı yıl içinde %530 oranında kâr elde ettiğini belirtti. Bir Homaer yatırımcısı, “Musk’ın iyi bir iş adamı olduğunu biliyordum, ancak bu kadar kısa sürede bu kadar başarılı olacağını tahmin etmiyordum.” ifadelerini kullandı.

Çinli zenginlerden gizli hamle : Elon Musk’ın şirketlerine milyonlarca dolar akıyor! yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Yeni düzenlemeyle konut ve konutla birlikte ticari alanı olan binaların (sitelerin) yönetiminde faaliyet gösterecek şirketler, Bakanlıkça sınıflandırılacak ve belgelendirilecek.

Mevzuatın yürürlüğe girmesinden sonra, kat malikleri yönetim işini kendileri değil de şirketlere yaptırmak isterlerse, bu işleri sadece Bakanlıkça yetkilendirilmiş şirketler üstlenebilecek.

HANGİ HİZMETLER VERİLECEK

Bakanlıkça yetkilendirilecek şirketler, kat maliklerine ve kiracılara rutin olarak sundukları hizmetlerin yanı sıra; otopark, bahçe alanları, varsa sosyal tesisler gibi ortak yaşam alanlarınınruhsat ve eki projelerine uygun olarak kullanılmasını ve işletilmesini sağlayacak.

Kazan dairesi, asansör gibi makine ve ekipmanların düzenli bakım ve kontrollerini, enerji verimliliği ve evsel atık yönetiminin düzenlenmesini takip edip sağlayacaklar.

Noksanlıklar, yapılması gerekenler ve alınması gereken önlemler konusunda önce bina yönetimini ve kat maliklerini uyaracaklar. Site yönetimleri yerine getirilmesi zaruri olan konularla ilgili gereken tedbirlerin alınmaması durumunda da ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunabilecek.

HARCAMALAR DENETLENECEK

Bu şirketlerin yönetim hizmeti verdikleri binalardaki faaliyetleri ve yapılan harcamaları da yine Bakanlıkça yetkilendirilecek bağımsız denetim şirketlerince yapılacak.

Bu denetimlerin yılda en az bir kez yapılması zorunlu olacak. Ayrıca kat malikleri denetim talebinde bulunabilecek.

Kat maliklerinin iskan ettikleri yapıların yönetimine dair bilgi ve belgelere sistem üzerinden şeffaf bir şekilde erişimi için Bakanlıkça elektronik yazılım sistemi kurulup ortak kullanıma açılacak.

ÇALIŞTAY DÜZENLENMİŞTİ

Bakanlığa bağlı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü bu doğrultuda 23 Ekim 2024’te Ankara’da kamu kurum ve kuruluşları, akademisyenler ile sektör temsilcisi STK’ların katıldığı bir çalıştay düzenlemişti. Toplantıda kat maliki konumundaki vatandaşların ve hizmet sunucusu şirketlerin sorunları ve çözüm önerileri değerlendirildi.

Mevzuat düzenlemesi, ilgili kurumların görüşlerine açılacak ve gelen değerlendirmelerin ardından son şekline kavuşacak. Düzenleme daha sonra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a sunulacak.

DEVREYE GİRİYOR

Devreye girmesi planlanan düzenleme ile sitelerdeki kontrolsüzlüğün engellenmesi planlanıyor. Geçmişte mafyavari bazı sorunlu sitelerin doğduğunu anlatan sektör temsilcileri bu yüzden sitelerin sertifikalı tesis yönetim şirketleri tarafından yönetilmesinin önemli olduğuna dikkat çektiler. Türkiye’de sitelerde 8 milyona yakın hane bulunuyor. Site aidatları ise İstanbul’da 1500 liradan başlıyor, 7500 liraya kadar çıkıyor. Hatta İstanbul’da bir yalı sitesinde aidat 135 bin liraya ulaşmış durumda.

BOZAN: KÖTÜLERİN YERİNİ SAĞLIKLI YÖNETİMLER ALACAK

Tesis Yönetim ve Tedarikçileri Federasyonu (TTYFED) Onursal Başkanı İbrahim Bozan “Son 2 yılda asgari ücret ve genel giderlerdeki artışlardan dolayı aidatlar yükseldi. Özellikle iş bilmeyen, kötü niyetli yönetimler nedeniyle de sorunlar oluştu. Sektörde 4 bine yakın site yönetim şirketi var. Düzenleme sonrası bu şirketlerden belirli bir teminat tutarı bulundurmaları istenebilir. Bu nedenle sektörde birleşmeler ve elenmeler olabilir” dedi.

USULSÜZLÜK DİZ BOYU

KPMG Türkiye tarafından yapılan araştırmaya göre sitelerde en sık usulsüzlük güvenlik, temizlik, bakım, onarım, peyzaj ve benzeri hizmet alımlarında gerçekleşiyor. Olduğundan fazla gösterilen maliyetler de faih aidat olarak vatandaşa yükleniyor. Hatta bazı yöneticilerin Kıbrıs’ta tatil yapıp dönüşte bunu site harcamaların amal ettiği ortaya çıkmıştı.

BAZI BÖLGELERDE SİTE AİDATLARI (TL)

Arnavutköy 1700

Ataşehir 4.500

Bakırköy 5.500

Çatalca 1.500

Çekmeköy 3.500

Fatih 5.500

Kartal 4.000

Maltepa 5.000

Şile 2.500

Üsküdar 7.500

Bayrampaşa 4.500

Sitelerde oturanlar dikkat! Ödemelerle ilgili yeni düzenleme yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.