HİÇ VERMEYEN BİLE VAR!

Alınan servis ücretlerini bazı restoranlar garsonlara ya hiç vermiyor ya da yüzde 1 ila 3 arasında sınırlı tutuyor. Hesabın yüzde 15-20’sine kadar varan servis ücretleri de restoranların kârına kâr ekliyor.

Sabah’ın haberine göre; duruma tepki gösteren garsonlar sorunu CİMER’e ve sendikalara bildiriyor. Restoran sahipleri ise servis ücretinin garsona verilmesinin zorunlu olmadığını vurguluyor.

“MÜŞTERİ DE BİZE KÖTÜ DAVRANIYOR”

Olaya dair konuşan bir garson, İstanbul’un en gözde alışveriş merkezlerinden birindeki ünlü bir restoranda çalıştığını belirterek, şu çarpıcı ifadeleri kullandı:

“Misafir masaya oturduğu anda fişine yüzde 10’luk bir kuver ekleniyor. Restoranın günlük cirosu 7-8 milyon TL’yi buluyor, yani günlük toplanan kuver ücreti en az 700 bin TL. Ama bu para bizlere adil bir şekilde yansıtılmıyor. Gün sonunda kasadan bize çıkan rakam sadece 1000 TL civarında. Ayrıca kuver ve servis ücretini gören müşteri de bize kötü davranıyor. Bu durum bizim de psikolojimizi bozdu.”

Aynı yerdeki başka bir garson, bu konuyu yargıya taşıyacaklarını ve restoran yönetimini adli makamlara şikâyet ettiklerini belirtti.

“OLAĞANÜSTÜ FAHİŞ KAR VAR”

Benzer bir durum, İstanbul’un başka bir gözde alışveriş merkezinde de yaşanıyor. Lüks restoranlarda çalışan birçok garson, maaşlarının yanı sıra kuver ücretlerinden de adil bir pay beklediklerini ancak bu payın restoran sahiplerinin ek kârına dönüştüğünü savunuyor.

Bir başka garson ise şu sözlerle yaşanan haksızlığa dikkat çekti:

“Biz, servis kalitesiyle restoranın adını büyüten insanlarız. Müşteri memnuniyetini biz sağlıyoruz ama kazanan hep patronlar oluyor. 5 yıldızlı otel restoranları ve lüks mekanlar, milyonlarca liralık kuver ve servis ücreti topluyor ama bu ücretlerden bize düşen neredeyse yok. İşin içinden biri olarak söylüyorum. Şuan restoranlarda fahiş değil olağanüstü fahiş karlar var…”

“İŞLETME VERMEK ZORUNDA DEĞİL”

Konuyla ilgili konuşan Tüm Restoranlar ve Turizmciler Derneği (TÜRES) Başkanı Ramazan Bingöl, “Kuver masaya servis edilen ürünlerin ücretidir. Zaten bunun garsona verilmesi gibi bir durum olamaz. Hesaba ek servis ücreti alan işletmelerde de bunu garsona ödeme gibi bir zorunluluk bulunmuyor. Bu tamamen işletmelerin inisiyatifinde. Kimi yüzde 1 verir kimi yüzde 3 verir kimi tamamını verir. Sonuçta orada taşınırken kırılan dökülen de bir sürü ürün var bu ücret de garsondan kesilmiyor. Ayrıca garsonlarına iyi maaş veren işletmeler var. Bir de sen neden servis ücretinin tamamını vermiyorsun denilemez” ifadelerini kullandı.

RESTORANLAR İÇİN DE HAREKETE GEÇİLİYOR

Öte yandan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı geçtiğimiz günlerde vatandaş için önemli bir siteyi hayata geçirdi. Bakanlık, 50 bine yakın ürünün fiyatını tek platformda topladı. Vatandaşlar A101, BİM, CarrefourSA, HAKMAR, MİGROS, Tarım Kredi ve ŞOK gibi zincir marketlerdeki fiyatları “marketfiyati.org.tr” adresi üzerinden karşılaştırabiliyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sosyal medyadan yeni uygulamayı şöyle duyurmuştu:

“Merkez Bankası ve diğer ilgili kamu kurumlarının araştırmaları için TÜBİTAK eliyle yürüttüğümüz çalışmanın ürünü olan internet sitesini tüm vatandaşlarımızın istifadesine ve erişimine açtık. Böylelikle herkes, zincir market şubelerindeki 50 bine yakın ürünün fiyatını görecek ve karşılaştırma yapabilecek. Hayırlı olsun!”

Söz konusu site vatandaşlar tarafından da büyük ilgi gördü. İlk 24 saatte yarım milyon kişi siteyi ziyaret ederken, 3 günde 1 milyondan fazla tekil ziyaretçi oldu. CNN Türk canlı yayınına katılan Bakan Kacır, benzer bir uygulamanın restoranlar için de hayata geçirilebileceğini söyledi.

Hizmet alan da veren de isyanda! Patron yine kazandı yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

“30-35 BİN LİRA MAAŞ VERİYORUZ YİNE DE BULAMIYORUZ”

Rami’de restoran işletmeciliği yapan ve uzun süredir personel aradığını ifade eden Hayrettin Güngör, “Motokurye sıkıntısı var 2023 yılında, sene içerisinde sürekli arayıştayız. Ortalama 30-35 bin lira maaş veriyoruz yine de bulamıyoruz. İş değiştirme var; pandemiden sonra çıkan uygulamalar var, onlara gidenler, maaş beğenmeyenler var. Sigorta, maaşlar her şeyi veriyoruz ama yine de bulamıyoruz.” ifadelerini kullandı.

“MAAŞLAR YÜKSEK OLSA KURYE RESTORANI TERCİH EDER”

Bir mobil uygulamada kuryelik yapan Oğuz Özcan, “Doğruyu söylemek gerekirse konu maaşlar. Maaşlar az olduğu için restoranlar kurye bulamıyorlar. 30 bin lira maaş veriyor ama haftada 1 gün izin yapıyorsun. 12 saat tam zamanlı çalışıyorsun. Ben de 12 saat çalışıyorum ama uygulamada 50-60 bin lira kazanıyorum. Bu yüzden kuryeler uygulamayı tercih ediyor, restoranlar kurye bulamıyor. Maaşlar yüksek olsa, kuryeler restoranları tercih ederler, sabit lokasyon oldukları için. Aşırı derecede kurye olan var, en çok da uygulama kullanan kurye artışı var.” şeklinde konuştu.

“AYLIK MİNİMUM 35-40 BİN MAKSİMUM 70-80 BİN LİRA KAZANIYORUM”

Motokurye Onur Yürük, “Restoranda tabi ki çalışmayız, biz şu anda kendi işimizin patronuyuz. Günlük 1.5-2-2 buçuk bin lira kazanıyorum.  Restoranda çalışacağına, belirli saatlerde çalışacağına bu şekilde daha serbestsin ve istediğin kadar kazanıyorsun.” dedi. Bir başka motokurye ise, “Kuryeler kendi işini yapıyor, kuruyor. Kendi saatinde çalışıyor ve daha iyi kazanıyor. Restoranlarla aradaki fark 10-15 bin lira. Ben uygulamada esnaf kurye olarak çalışıyorum. Aylık minimum 35-40 bin lira kazanıyorum, çok çalışırsam maksimum 70-80 bin liraya çıkar.” şeklinde konuştu.

“RESTORANDA ÇALIŞMAK HER ZAMAN ARTIDIR”

20 yıldır motokuryelik de yapan, Motorcular Birlik Beraberlik Yardımlaşma Derneği Başkanı Fahrettin Dündar, “Böyle bir sıkıntı söz konusu. Bunun sebebi ağırlıkla esnaf kurye çalıştırılması. Süslü ilanlarla 60-70 bin ücret veriyoruz diyerek insanımızı kandırıyorlar. Çoğu insanımız da bu kadar para kazanacaksam kredi çekeyim 100-120 bin liraya motor alayım diyor. İşe başladığı zaman bakıyor ki, vergisidir, benzinidir, motosiklet bakım masraflarını gördüğü ve cebinde 20 bin lira kaldığı zaman, koşulları gördüğü zaman diyor ki sigortalı bir işte çalışsam daha çok kazanacaktım. Pandemi döneminde e-ticaret ciddi bir yükseliş yaşadı, kurye açığı oldu. Süslü ilanlarla çok kurye işe başlattılar, birçoğu işi bıraktı. Başlayanlar içinde avukat, sağlık personeli, öğretmenler biliyorum. İşin gerçek yüzünü görenler bırakıp kaçtı. Şuan uygulamalara geçiş çok var. Fakat başladıktan bir süre sonra iki üç ay sonra tekrar restoranlara dönmeye çalışıyorlar. Çünkü yağmurda bekleme yeri var, oturacak yeri var. Uygulamada da çalışsa fatura kesmek zorunda, kestiği zaman aynı giderler devam ediyor. Restoranda çalışmak her zaman artıdır, benim önerim her zaman sigortalı çalışmak, esnaf kurye olarak değil. Çünkü, Bağkur’u çoğu ödemiyor.” dedi.

35 bin TL maaşla motorkurye bulamıyorlar! İsyan ettiler yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.