MERKEZ’İN KARARINA İLİŞKİN İLK DEĞERLENDİRME

Bakan Şimşek, “Türkiye Yüzyılı’nın temel felsefesi üç kavramla somutlaşmıştır: İstikrar, Güven, Sürdürülebilirlik Önümüzdeki dönemde izleyeceğimiz ekonomi politikamız da bu kavramlar ekseninde şekillenecek, 85 milyon vatandaşımızın ve gelecek nesillerimizin huzur ve güven içinde daha müreffeh yaşamasını sağlamayı, bireylerin ve bir bütün olarak toplumun mutluluğa ulaşmasına imkan tanıyacak ekonomik çevreyi inşa etmeyi temel vizyon edinecektir.

“GÜVEN KURALA GÖRE POLİTİKALAR UYGULANARAK TEMİN EDİLEBİLİR”

Refah ve kalkınma için sürdürülebilir büyüme vazgeçilmez önkoşuldur. Sürdürülebilir büyüme bir yandan yatırımlar ve istihdam artışı diğer yandan da verimlilik artışı ile sağlanır. Yatırım ve istihdam kararları için en önemli belirleyici etken öngörülebilirliktir. Finansman koşulları çok elverişli de olsa, karlılık çok cazip de görünse öngörülebilirlik olmadan kalıcı yatırım ve istihdam artışı sağlamak mümkün değildir. Öngörülebilirliği sağlayacak olan ise güvendir. Güven, ancak kurala göre politikalar uygulanarak temin edilebilir.

“PİYASA EKONOMİSİ, SERBEST KAMBİYO REJİMİ…”

Fiyat istikrarına odaklanan ve finansal istikrarı gözeten kurala dayalı para politikası, kamu kesimi mali dengesinde istikrarlı bir yapıyı ve sürdürülebilir bütçe finansmanını hedefleyen kurala dayalı öngörülebilir maliye politikası, piyasa ekonomisi, serbest kambiyo rejimi, dışa açık ekonomi ilkelerine dayalı politika çerçevesi Türkiye’ye çok ciddi miktarda sermaye akımı sağlayacaktır. Bu ise yatırımların ve üretimin finansmanını çok daha kolay hale getirecek, Türk lirasının yeniden istikrar kazanmasını, güvenilir bir para birimi haline gelmesini sağlayacaktır.

“MERKEZ’İN KARARINI BU ÇERÇEVEDE DEĞERLENDİRMEK GEREK”

Paramızın istikrarlı ve güvenli olması, dolarizasyon belasından kurtulmak için en etkili çözümdür. 2002 yılından beri iktidarda olan hükümetlerimizin hükümet programlarındaki ekonomi politikalarında yer aldığı ve en son seçim beyannamemizde de ifade edildiği üzere ekonomi felsefemizin temeli; teşebbüs hürriyeti, piyasa ekonomisi, dışa açık serbest kambiyo rejimi, dalgalı kur sistemi ve enflasyon hedeflemesi modeli ilkeleri tarafından belirlenen çerçeveye dayanmaktadır. Bugün Merkez Bankası’nın aldığı kararı bu çerçevede değerlendirmek gerek” ifadelerini kullandı.

Haberler.com

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’ten Merkez’in faiz kararına ilişkin ilk değerlendirme yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

“Tatil 9 gün olarak açıklanınca oteller fiyat revizeleri göndermeye başladı”

Turizmciler olarak yıl planlamasında Kurban Bayramı için 9 günlük bir tatil beklediklerini dile getiren Ali Çakır, vatandaşları daha önceden uyardıklarını söyledi. Erken rezervasyonun her zaman daha avantajlı olduğunu dile getiren Çakır, “Biz turizmciler olarak misafirlerimize her zaman erken rezervasyonu tavsiye ediyoruz. Bunun yanı sıra Türkiye’de 2 şeyin tarihinin değişmeyeceğini söylüyoruz; bunlardan birincisi Ramazan Bayramı, ikincisi ise Kurban Bayramı tatili. Misafirlerimizi bu anlamda bilgilendirdiğimiz için misafirlerimizin yüzde 70 ila 80’i zaten erken rezervasyonda çok daha uygun şartlarda ve ekonomik fiyatlarla tatillerini aldılar. Geriye kalan yüzde 30’luk misafir kitlesi ise 9 günlük tatille birlikte çok ciddi anlamda rezervasyon yaptırmak için emek sarf ediyor. Tabii ki 9 günlük tatille birlikte otel fiyatlarında ortalama yüzde 20 ila 30’a varan artışlar oldu ve bölgeler çok ciddi anlamda doldu. Bu da tabi ki rezervasyonlarını son dakikaya bırakan misafirler için biraz üzücü oldu. Otel imkanlarını daha ucuza almak varken çok daha pahalıya satın alacaklar. 9 günlük tatilin açıklanmasıyla birlikte çok ciddi anlamda rezervasyon talebi alıyoruz ve bunun beraberinde de tatil 9 gün olarak açıklanınca oteller fiyat revizeleri göndermeye başladı. Biz turizmciler olarak 9 günlük tatili zaten bekliyorduk. Sektördeki 20 yıllık tecrübeye dayanarak özellikle kamu kurum ve kuruluşlarının böyle bir tatil vereceğini tahmin etmiştik. Bu konuda da erken rezervasyonda bütün misafirlerimizi uyardık. Sigortalı rezervasyon yaptırmalarını söyleyerek, ‘Velev ki tatil olmazsa zaten rezervasyonunuzu iptal edersiniz’ dedik. Onlar da bizlere güvenerek daha ucuza tatillerini aldılar. Şu an yeni gelecek bütün misafirlere elimizden geldiği kadarıyla yardımcı olmaya çalışıyoruz” dedi.

“Tatil fiyatları arttıkça tatil yapan kişilerin sayısı azalıyor ama biz misafirlerimize yardımcı oluyoruz”

Son dönemlerde artan maliyetler ve harcamalar sebebiyle birçok vatandaşın tatile istedikleri ilgiyi göstermekte zorluk yaşadığını belirten Çakır şunları söyledi; “9 günlük tatil tabii ki özellikle misafirleri çok ciddi anlamda etkiledi. Türkiye’de maalesef son 2 senedir yaşanan çok ciddi enflasyon ve kur artışları nedeniyle iç turizm çok ciddi anlamda hasar gördü. Yüksek kur ve yüksek enflasyon maalesef Türk halkının belini ciddi anlamda bükmektedir. Bu nedenle şu anki tatil fiyatları bayram döneminde ortalama 5 yıldızlı otellerde 5 gece konaklama ve orta düzey bir tatil için 30 bin ile 50 bin lira arasında değişmektedir. Bu da tabii ki talebi bir yandan arttırırken bir yandan da rakamsal anlamda azaltmaktadır.”

Milliyet

9 günlük tatili değerlendirmek isteyen vatandaşlar turizm acentelerine akın etti yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Piyasalar sabaha hareketli başladı. Kur tarafındaki sert yükselişle beraber dolar 23,12’yi aşarken, euro 24,85 TL’ye kadar yükseldi. Kur tarafındaki yükselişten destek alan gram altın/ TL yurtiçi piyasalarda 1451 TL’yi gördü.

Piyasalardaki hareketlilik sonrası dolar neden yükseldi sorusunun cevabı merak konusu oldu.

Haber7ye açıklamalarda bulunan Uludağ Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Filiz Eryılmaz, piyasalardaki hareketliliğin sebeplerini açıklayarak önümüzdeki dönem altın ve borsa için beklentilerini paylaştı.

İşte Eryılmaz’ın o açıklamaları;

TL DEĞERLİ KALINCA PİYASALARDA İKİ SORUN ORTAYA ÇIKTI

Yeni ekonomi modelinde Merkez Bankası’nın temel politikası makro ihtiyati adımlarla ve piyasaya müdahale etme ile kuru belli bir seviyede sabit tutma yönündeydi. Çünkü kurun çok yükselmesi istenmiyordu, kur çok yükselirse bu enflasyona geçiş yapacak ve rekabetçi kuru bozarak ihracatı etkileyecekti. Biz kuru tutarsak hem cari fazla veririz  hem de enflasyonu düşürürüz temel politikamız deniyordu. Zaten bu liralaşma stratejinin de özüydü. KKM’de bu işe yarıyor döviz talebini azaltarak yükselişi engelliyor.

Kur o kadar çok belirli bir noktada baskılandı ki, TL görece çok değerli kaldı. TL çok değerli kaldığı için ve kur belirli düzeyde ucuz kaldığı için iki tane sorun gündeme getirdi.

• Birincisi ihracatçı için malları satmak pahalı hale geldi. İhracatçı mal satamaz olunca pazar kaybetmeye başladı.
• İkincisi, kur belli bir düzeyde baskılandığı için ithal mallar tüketmek ucuz hale geldi. Bu da özellikle içerideki tüketiciyi ithalata yönlendirince dış ticaret açığını artırdı.  Cari açığın yükselmesi ise güçlü döviz talebi demek…

MERKEZ BANKASI MÜDAHALEYİ BIRAKTI

Şu an Türkiye’de sistemde en çok tıkanan yer burası. Döviz talebini kısıp döviz arzını artırmak lazım. Bunun için ekonomiye kim gelirse gelsin piyasalar şunu bekliyordu; Merkez Bankası kura müdahale işini bırakacak. Merkez bankası zaten bunu yapmaya başladı.

Dikkat ederseniz özellikle ara seçim döneminde günlük dalgalanma marjı yukarı doğru gitmeye başladı. Günlük yükselme marjı bu kadar yüksek değildi ama. Piyasada beklenti şuydu; dolar 25-26 TL bandına bir dengeleyecek, dolar 25-26 TL bandına geldiğinde Merkez Bankası hem rezerv biriktirecek ardından dışarıdan para girişi sağlanacak ve tekrar kontrollü kur başlayacak… Ama bugün yüzde 7’nin üzerinde bir yükseliş var.

DOLARDAKİ YÜKSELİŞİN İKİ SEBEBİ VAR

Bunun iki sebebi var. Uzunca bir süre kur belli bir bantta tutulduğu için teknik olarak varlık değerinde enerji birikimi oluşturdu. Bu varlık değerini serbest dalgalanmaya bıraktığınız zaman, gelen bazı olumsuz haberler ya da belirsizlikler olursa bu yükseliş normal döneme göre daha sert olur.

Piyasalar dün kabine sonrası yeni Merkez Bankası Başkanının açıklanması bekliyordu. Merkez Bankası Başkanı’nın adını duyup politika faizinin artmasını bekliyor…. Piyasa şu anda ‘Bir an önce benim dediğimi yap’ diyerek ekonomi yönetimini köşeye sıkıştırıyor. 

PİYASALAR SABIRSIZ

Mehmet Şimşek’ten inanılmaz bir beklenti olduğu için en ufak bir belirsizlik ‘Acaba mı?’ sorusunu gündeme getirerek varlık fiyatlarında bir volatilite meydana getiriyor. Piyasalar ne kadar sert bir politika uygulanacak, maaş zamları yapılabilecek mi, üretim ne kadar ön planda olacak gibi soruların cevabını görmek istiyor. Buna yüksek beklenti de eklenince piyasada bir sabırsızlık oluşuyor.

MERKEZ BANKASI’NDAN ACİL TOPLANTI VE FAİZ ARTIŞI GELİR Mİ?

Peki bu hareketliliği ne durdurur? Mehmet Şimşek’ten gelecek bir açıklama… Daha da önemlisi Merkez Bankası Başkanı’nın bir an önce belirlenip haziran ayının sonuna kalmadan acil bir toplantı ile önden yüklemeli bir faiz artışı olabilir… Eğer bu olursa piyasalardaki yükselişi durdurur. Oluşan yüzde 7’lik marj teknik olarak sıkıntılı. Merkez Bankası’ndan sözlü yönlendirmeler gelirse bir miktar daha hareketlenme hızını yavaşlatabilir. 

• Bizler 3 ay sonra doları 23 TL 6 ay sonrası için 26 hesaplıyorduk ama bugün 23 TL’ye geldik. 

BORSADAKİ YÜKSELİŞ SÜREBİLİR AMA…

Borsada artışın sebebi ise, döviz geliri yüksek olan, bilançosu döviz üzerinden olan şirketler yüksek kar elde edecekler. Döviz pozisyonu güçlü olan şirketlere alım geliyor. Kur artmaya devam ettikçe ihracat şirketleri ve dövizi çok olan şirketlere olan talep artacak. Borsa ve kurla pozitif orantılı gidiyor.

GRAM ALTINDA CİDDİ BİR TREND VAR

Şurayı çok net; kurda bir artış olacak. Bu yüzden yatırımlar KKM’de değerlendirilebilir. Diğer bir taraftan gram altında bir artış var. Özellikle gram altında yılın 3.ve 4. çeyreğinde artışlar daha da fazla olacak. Kur artacak diğer taraftan küresel gelişmelerle birlikte sene sonuna doğru ons tarafında daha da yükseliş bekleniyor. Bundan dolayı portföylerde gram altın olmalı.

Dolar satıp gram mı alalım ya da gramı satıp dolar mı alalım diye soranlar var. Bu açıdan baktığımızda gram altın şimdilik yönelmek orta vade için daha mantıklı olabilir. Gram altın zaten dolarla birlikte yükseliyor ons tarafında da destek alırsa dolar getirisinin üstüne çıkma ihtimali var. Şu an için gram altında geri çekilme beklenmiyor ve güçlü bir trend başladı. Orta ve uzun vade düşünenler alım yapabilirler.

BORSADA BEKLE GÖR YAPILABİLİR

Borsa tarafında ilk önce nasıl bir politika izleneceğine bakmak lazım. Ancak uygulanan politika ne olursa olsun kurdaki artışı belirli bir noktaya kadar izin verileceği için ihracatı yüksek olan şirketlerde değerleme göreceğiz. bankacılık endeksine ilk etapta baskı olabilir ama belli süre sonra artar. Borsa tarafında politikalar belirginleşene kadar hisse ağırlılığının artırılmaması taraftarıyım. Bekle gör stratejisi izlenebilir. Ciddi bir düzeltme yapmadan yüzde 20’nin üzerinde bir yükseliş yaptı, bundan dolayı bir teknik düzeltme bekliyoruz.

İşte doları yükselten iki neden! Dikkat çeken gram altın ve borsa mesajı… yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Otomobil fiyatlarına mayıs ayında kur nedeniyle yüzde 3 zam gelmesi bekleniyor. İkinci elde de fiyatlar artmaya başladı.

Otomobil fiyatlarına Mayıs’ta zam geliyor yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.