YÜZDE 10 EMEKLİNİN CEBİNDE

Türkiye İstatistik Kurumu’nun duyurduğu ocak, şubat ve mart ayı enflasyon verileri sonrasında da SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşlarına yapılacak zam oranları belirlenmeye başladı. Söz konusu üç aylık dönemde enflasyonun toplam oranı yüzde 10,06 olurken, bu hesaba göre emeklilerin en az yüzde 10,06’lık artırımı şimdiden hak ettiği anlaşılıyor.

MEMUR VE MEMUR EMEKLİSİ

Artırım beklentisi olan bir başka küme olan memur ve memur emeklileri de toplu kontrat kapsamında temmuzda yalnızca yüzde 5’lik bir maaş artışı görecek. Fakat enflasyon oranlarının bu oranı geçmesi halinde aradaki farkın da maaşlara yansıtılacağı belirtiliyor. Mevcut enflasyon verileri ışığında memurlar yüzde 3,83’lük enflasyon farkıyla toplamda yüzde 9,03’lük bir zam bekliyor. Merkez Bankası’nın son Piyasa İştirakçileri Anketi’ne göre de nisanda enflasyonun yüzde 3,07, mayısta yüzde 2,20, haziranda da yüzde 1,70 olacağı öngörülüyor. Bu doğrultuda 6 aylık enflasyon oranının yüzde 17,91’e çıkması yani SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yüzde 17,91’lik zam alması bekleniyor. Memur ve memur emeklileri de yüzde 11,23 enflasyon farkı ve yüzde 5 toplu sözleşme zammıyla toplamda yüzde 16,79’luk bir artırım alabilecek.

ZAMLI MAAŞLAR NE VAKİT YATACAK?

Milyonlarca vatandaşın merakla beklediği artırımlı maaşlar, temmuz ayında hesaplara yatırılacak. SSK emeklileri tahsis numaralarının son sayısına nazaran 17-26 Temmuz tarihlerinde yeni maaşlarını alırken, Bağ-Kur emeklileri de 25-28 Temmuz tarihlerinde alacak. Memur ve memur emeklileri için de misal bir ödeme takvimi olacak.

Son Dakika

Memur ve emeklinin dört gözle beklediği zam oranı netleşmeye başladı yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

MERKEZ BANKASI’NIN ANKETİ YAYIMLANDI! 

Merkez Bankası nisan ayına ait Piyasa İştirakçileri Anketi’ni yayımladı. Buna nazaran nisanda aylık enflasyonun yüzde 3.07 olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

Piyasa İştirakçileri Anketi’ne nazaran mayısta aylık enflasyonun yüzde 2.20, haziranda ise yüzde 1.70 olarak gerçekleşmesi öngörülüyor. Merkez Bankası’nın her ay nizamlı olarak yayımladığı ankette bankalar, banka dışı finansal dal ve gerçek kesimden toplam 71 iştirakçi yer alıyor.

‘YIL SONU ENFLASYON BEKLENTİSİ %29,98’ 

Peki enflasyon beklentilerine nazaran memur ve emekli maaşlarına ne kadar artırım olur? En düşük emekli maaşı için iddialar ne? Hususla ilgili merak edilenleri milliyet.com.tr’ye pahalandıran Toplumsal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz şu sözleri kullandı: “Merkez Bankası tarafından aylık olarak hazırlanan nisan ayı Piyasa İştirakçileri Anketi’ne nazaran enflasyon yıl sonu %29,98 olarak iddia edilmektedir.

Yılın birinci 6 ayına ait enflasyonun da ikinci altı aya nazaran biraz daha yüksek olacağı beklenmektedir. Evvelki yıllardaki enflasyon datalarını incelediğimizde birinci altı ayın enflasyonunun son altı aya nazaran yüksek çıkıp sonrasında ise düşüşe geçtiğini gözlemleyebiliriz. Enflasyonla gayrette sıkı para siyasetinin da tesiriyle birlikte yıllar prestijiyle hedeflenen enflasyon datalarına ulaşılabileceği kanaatindeyim.

EMEKLİLERE HAZİRANDA NE KADAR ARTIRIM OLACAK? 

2025 yılının birinci çeyreğini tamamlamış durumdayız. Açıklanacak olan üç aylık enflasyon verisi ile birlikte SSK, Bağkur emeklilerimiz ve memur ile memur emeklilerimizin maaşlarına gelecek olan farklar netleşmiş olacak. Şu ana kadar mutlaklaşan %10.06’lık enflasyon verisinin üzerine Merkez Bankası Piyasa İştirakçileri Anketi’nin 3 aylık varsayım ettiği bilgileri eklediğimiz takdirde %17,91 oranı karşımıza çıkmaktadır. Bu varsayıma nazaran emeklilerin alacağı artırım oranı %17,91 olmaktadır.

MEMUR VE MEMUR EMEKLİLERİNE NE KADAR ARTIRIM OLUR?

Eğer Merkez Bankası Piyasa İştirakçileri Anketi’nin son üç aylık varsayım verisini dikkate alırsak 7. Periyot Toplu Mukavele artırımı ile birlikte değerlendirdiğimizde memur ve memur emeklilerinin alacağı artırım farkı %16,80 olacaktır.

EMEKLİ VE MEMUR MAAŞLARINA YAPILACAK ARTIRIM ORANI EŞİTLENİR Mİ? 

Hayır, ben eşitleme beklemiyorum. Son periyotta uygulanan emekli maaş siyasetinden hareketle bu devirde de bir eşitleme olmayacağı kanaatindeyim. Zaten SSK, Bağkur emeklisi ile memur ve memur emeklisi ortasındaki fark %1,11 üzere orana tekabül etmektedir. Ben artırım oranlarının eşitleneceğini düşünmüyorum.

EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI NE KADAR OLUR? 

Halen 14.469 TL olan en düşük emekli maaşına bir müdahale olacağı kanaatindeyim. Burada kök aylığı ek ödeme dahil 12.271 TL’nin altında olan emekliler artırımdan faydalanamayacaktır. Bu sebepten ötürü en düşük emekli maaşının 17.060 TL’ye yükseltileceği kanaatindeyim.”

Milliyet

Milyonlarca memur ve emekliyi ilgilendiriyor! İşte maaşlara beklenen zam farkı yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

TÜİK tarafından açıklanan Ocak, Şubat ve Mart ayı enflasyon dataları, artırım hesaplamaları ve maaş tablosu şimdiden şekillendirmeye başladı. 2025 Temmuz artırımı için geri sayım başlarken, üç aylık enflasyon farkı ile belirlenen artırım oranı ve maaş tablosu aşikâr oldu.

3 AYLIK ENFLASYON BİLGİLERİ AŞİKÂR OLDU

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 Mart ayı enflasyon oranını %2,46 olarak açıklamasıyla birlikte, yılın ilk üç aylık toplam enflasyon oranı %10,06 seviyesine ulaştı. Bu oran, SSK ve Bağ-Kur emekli maaşına yapılacak olan zam için ilk ipucu olarak değerlendiriliyor. Peki, Temmuz’da emekli ve memur ne kadar alacak? İşte maaş tablosu…

EMEKLİYE YÜZDE 10,06 ARTIRIM GÖRÜNDÜ

Şu ana kadar açıklanan datalara nazaran, emeklilere yapılacak artırım oranı yüzde 10,06 düzeyinde. Yeni maaş tablosu datalarına nazaran; mevcut maaşı 10.000 TL olan bir emekli, yaklaşık 11.006 TL maaş alacak. Fakat bu sayılar, sonraki aylarda açıklanacak Nisan, Mayıs ve Haziran bilgileriyle birlikte değişebilir.

MEMURA ŞİMDİDEN %9,03’LÜK ARTIŞ

Memurlar ve memur emeklileri, yalnızca enflasyon farkı değil aynı zamanda toplu sözleşmeden doğan zammı da alacak. İlk 3 aylık verilere göre, %3,83’lük enflasyon farkına ek olarak %5 toplu kontrat artırımıyla birlikte %9,03 kümülatif artış oluşmuş durumda. Temmuz’da buna ek olarak %15’lik ikinci devir toplu kontrat artırımı da yansıtılacak.

MAAŞ TABLOSU ORTAYA ÇIKTI!

Temmuz artırımı, milyonlarca emekli için maaşlarda direkt belirleyici olacak.

Şu anki datalar ışığında, varsayımı artırımlı maaş tablosu şu formda:

12.000 TL alan bir emekli, %10,06 artırımla yaklaşık 13.207 TL maaş alabilir.

15.000 TL maaş alan bir emekli, tıpkı oranla maaşını 16.508 TL düzeyine çıkarabilir.

Bu sayılar sadece birinci 3 ayın datalarıyla hesaplandı. Yılın ikinci çeyreğinde açıklanacak yeni enflasyon oranlarıyla birlikte artırım oranı ve maaşlar daha da yükselebilir.

GÖZLER TÜİK’TE: NİHAİ ZAM ORANI HAZİRAN’DA NETLEŞECEK

Emekli ve memurlar için Temmuz artırımı büyük kıymet taşıyor. Bilhassa sabit gelirli vatandaşlar için alım gücünü direkt etkileyen bu artış, enflasyon farkının yükselmesine bağlı olarak daha da avantajlı hale gelebilir. Lakin kesin artırım oranı ve maaş tablosu, Haziran ayı enflasyon bilgilerinin açıklanmasıyla birlikte netleşecek.

Temmuz’da emekli ve memur ne kadar zam alacak? yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre enflasyon ocak ayında yüzde 5.03, Şubat’ta yüzde 2.27 ve Mart’ta yüzde 2.46 olarak açıklanan oranlarla, yılın ilk üç ayında toplam enflasyon yüzde 10.06’ya ulaştı. 2025 Ocak ayında SSK ve Bağ-Kur emeklilerine yüzde 15.75, memur ve memur emeklilerine ise yüzde 11.54 oranında artış yapılmıştı. Yapılan maaş artırımlarının büyük kısmının enflasyon karşısında adeta eridi. Yılın birinci üç ayı için yaşanan kaybı yüzde 10.6’ya ulaştığı bildirildi.

GÖZLER 6 AYLIK ENFLASYON FARKINDA

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşları için gözler 6 aylık enflasyon farkına çevrildi. Bunun için Nisan, Mayıs ve Haziran aylarındaki enflasyon oranları beklenecek. Böylelikle yılın birinci altı ayında gerçekleşecek enflasyon farkı yılın ikinci yarısında alınacak maaşlarına fark olarak eklenecek. Memur ve memur emeklileri içinse toplu mukavele artırımına ek olarak enflasyon farkı uygulanacak.

Gerçekleşen ve beklenen enflasyon oranlarına nazaran hesap edildiğinde yılın ikinci yarısı için emeklilere yapılması mümkün artırım oranı yüzde 15 civarındayken memur ve memur emeklileri için bu oranın yüzde 13 civarında gerçekleşmesi bekleniyor. Bu mümkün sayılar üzerinden hesaplandığında en düşük emekli maaşının Temmuz ayı itibariyle 16 bin 500 liraya yükselmesi gündemde.

Son Dakika

İşte en düşük emekli maaşları için masadaki formül yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

TÜİK’in bilgilerine nazaran Mart ayında aylık enflasyon yüzde 2.46 oranında gerçekleşti.

Memur ve emeklilerin maaşlarına tesir edecek olan enflasyon sayısıyla birlikte üçüncü artırım oranı da muhakkak olmuş oldu.

Buna göre emekli maaşlarının hesaplanmasına Ocak ayı verisi yüzde 5.03, Şubat’ta yüzde 2.27, Mart’ta yüzde 2.46 oldu.

Böylece SGK ve Bağ-Kur emeklilerinin şimdiden alacağı artırım oranı yüzde 10.05 oldu. Bundan sonraki süreçte geriye kalan Nisan, Mayıs ve Haziran ayı enflasyon sayılarının açıklanması ve artırım oranının netleşmesi bekleniyor.

MEMUR VE MEMUR EMEKLİLERİ İÇİN FARKLI

Memur maaşları ile memur emeklisinin aylıklarına 2025’in birinci 6 ayında yüzde 6, ikinci 6 ayında yüzde 5 zam yapılacak. Bu artırım oranları enflasyonun altında kalırsa gerçekleşecek. Enflasyon artırım oranlarından yüksek kalırsa memur ve memur emeklileri enflasyon farkını da artırım olarak maaşlarında görecek.

Memur ve memur emeklilerinin maaş artırımı için Nisan, Mayıs ve Haziran ayları enflasyon datalarının de açıklanması gerekiyor.

(Not: Enflasyon oranı eksi açıklanırsa hesaplanan birikimli oranda düşüş yaşanabilir, diğer aylar açıklanacak enflasyon verilerine göre maaşlara yansıyacak fark belli olacak)

Memur ve emeklilerin üçüncü zam verisi belli oldu yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Bu kapsamda uzmanlar da Fed’in politikasında gelecek aylarda büyüme endişelerinin enflasyon endişelerinin önüne geçebileceğini öngörüyor.

ING Uluslararası Başekonomisti James Knightley, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Fed için faiz indirimleri konusunda yakın gelecekte bir baskı bulunmadığını ancak büyümedeki aşağı yönlü risklerin yılın ikinci yarısı için yarı faiz indirimlerine işaret ettiğini belirtti.

Fed’in geçen yıl 100 baz puanlık faiz indiriminden sonra Powell’ın Fed’in politikayı daha fazla gevşetmek için acele etmediğini vurgulayan Knightley, mart ayı toplantısı için de herhangi bir değişiklik beklenmediğini ifade etti.

Knightley, “ABD Başkanı Donald Trump’ın harcama kesintileri ve ticarette korumacı politikaları büyüme beklentilerine zarar veriyor ve muhtemelen yılın ikinci yarısında Fed’i faiz indirimi yapmaya mecbur bırakabilir.” ifadelerini kullandı.

Yılbaşında çok fazla iyimserliğin olduğunu dile getiren Knightley, “Ekonomi iyi durumdaydı ve beklenti, Başkan Trump’ın gelip vergi indirimleri ve düzenlemelerin kaldırılmasıyla büyüme hikayesini hızlandıracağı yönündeydi.” dedi.

Knightley, potansiyel olarak enflasyonu artırıcı tarifeler ve göç kontrolleri de buna eklendiğinde piyasaların Fed’in faiz oranlarını düşürme imkanının azalacağını hissettiğini kaydetti.

Ancak Trump’ın ilk önceliklerinin hükümet harcamalarında kesintiler ve ticaret korumacılığı olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Knightley, “Bu durum, yalnızca hükümet çalışanları için değil, aynı zamanda kamu sektöründe istihdam edilen milyonlarca özel sektör yüklenicisi için de işten çıkarmalar konusunda endişeleri artırdı.” diye konuştu.

Knightley, “Trump’ın üretim faaliyetlerini geri getirme çabasıyla önemli ölçüde artabilecek tarifeler, potansiyel fiyat artışlarının tüketicilerin harcama gücünü olumsuz etkileyeceği ve şirketlerin daha yüksek girdi maliyetlerinin kar marjlarını kısıtlayabileceği korkusunu artırıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Hayal kırıklığı yaratan ekonomik veriler ve Trump’ın bu politikalara olan bağlılığından taviz vermemesinin, hisse senedi piyasalarının ekonominin geleceğine ilişkin daha karamsar bir bakış açısına sahip olmasına yol açtığını belirten Knightley, “Bu bizim temel senaryomuz olmasa da resesyon söylentileri artıyor.” ifadesini kullandı.

“FED, BU YIL İKİ, GELECEK YIL MART AYINDA DA ÜÇÜNCÜ FAİZ İNDİRİMİNİ YAPABİLİR”

Knightley, Fed’in aralık ayındaki tahminlerini büyük ölçüde korumasını ve temel senaryonun bu yıl iki adet 25 baz puanlık faiz indirimi olacağını belirtmesini beklediklerini dile getirerek, şunları kaydetti:

“İşsizliğin düşük olması ve enflasyonun hala yüksek seyretmesi ve tarifelerden gelen ivme göz önüne alındığında yılın geri kalanında hedefin üzerinde kalması muhtemel olmasıyla ek faiz indirimlerine acil ihtiyaç yok. Bununla birlikte, büyümeye yönelik görünüm güçsüzleşiyor ve Fed’in ekonomiye daha fazla destek sağlaması yönündeki baskı muhtemelen artacak. Kiralardaki düşüşün konut enflasyonunda daha düşük rakamlara dönüşmesini bekliyoruz ve bu, tarifelerden kaynaklanan enflasyon tehdidinin çoğunu hafifletmelidir. Bu durum Fed’e eylül ve aralık aylarında faiz indirimi için alan tanırken, gelecek yıl mart ayında üçüncü 25 baz puanlık hamleyi yapması bekleniyor.”

“EKONOMİK BÜYÜMEYE DAİR ENDİŞELER ARTIYOR OLSA DA ENFLASYON ŞİMDİLİK HEDEFİN ÜZERİNDE SEYREDİYOR”

Commerzbank ABD Fed Ekonomisti Bernd Weidensteiner da Fed’in mart ayı toplantısında faizleri sabit bırakacağı öngörüsünde bulundu.

“Ekonomik büyümeye dair endişeler artıyor olsa da enflasyon şimdilik hedefin üzerinde seyrediyor. Önümüzdeki ayların en önemli sorusu Fed’in bu ikilemi nasıl çözeceği” ifadelerini kullanan Weidensteiner, ocak ayındaki son toplantıdan bu yana ekonomik ortamda belirgin bir bozulma yaşandığını ve resesyon endişelerinin arttığını aktardı.

Weidensteiner, bunun başlıca nedeninin Trump yönetiminin agresif ve zaman zaman dengesiz ekonomik politikası olduğunu dile getirdi.

Açıklanan çok sayıda tarife artışı olduğunu ve bunların bir kısmının hızla geri çekildiğini veya ertelendiğini söyleyen Weidensteiner, bu durumun belirsizliğin neredeyse dramatik bir şekilde artmasına yol açtığını kaydetti.

Weidensteiner, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Şirketler ve tüketiciler üzerinde yapılan anketler, belirsizliğin arttığını doğruluyor. Yatırım yapma isteği ve tüketici harcamalarının belirgin şekilde etkilenmesi muhtemel. Büyüme ilk çeyrekte muhtemelen yavaşlayacak. Böyle bir ortamda Fed muhtemelen büyümeyi garantilemek için faiz oranlarını yakında düşürmek isteyecektir. Sorun şu ki enflasyon inatla yüzde 2 hedefinin üzerinde kalıyor. Şubat ayı enflasyon verileri beklentilerden iyi gelirken, daha yüksek tarifelerin fiyatlar üzerindeki itici etkisi henüz verilere yansımadı.”

“PİYASALAR POWELL’IN ÖNCEKİ TOPLANTILARA GÖRE FARKLI BİR ÜSLUP KULLANIP KULLANMAYACAĞINA DİKKAT EDECEK”

“Şu an için faiz oranlarında bir değişiklik söz konusu olmasa bile piyasaların Fed Başkanı Powell’ın toplantı sonrası yapacağı basın toplantısında, son toplantılarda yaptığından farklı bir üslup kullanıp kullanmayacağına dikkat edebilir” diyen Weidensteiner, Fed üyelerinin güncellenmiş projeksiyonlarının da ilgi çekici olacağını söyledi.

Weidensteiner, “Aralık ayında, 2025 yılında temel faiz oranlarının sadece 50 baz puan düşürüleceği varsayılıyordu. Daha sert faiz indirimi beklentisi gerçekleşebileceğine dair olası beklentiler Fed’in bozulan ekonomik ortam karşısında para politikasını yeniden düzenlediğinin önemli bir sinyali olacaktır.” diye konuştu.

Rabobank Kıdemli ABD Stratejisti Philip Marey de Fed’in faiz indirimi için acele etmediğini belirtti.

Bankanın hükümet politikası ve ekonomi üzerindeki etkisi hakkında daha fazla netlik için sabırla beklediğini ifade eden Marey, iş gücü piyasasındaki zayıflığın Fed’i haziran ayında bir sonraki faiz indirimi için ikna edebileceğini aktardı.

Marey, “Daha sonra, tarifelerin enflasyonist etkisinin ve daha sıkı sınır güvenliğinin, kesinti döngüsünde uzun bir duraklamaya neden olacağını düşünüyoruz. Aslında, tüketicilerin enflasyon beklentileri zaten sabitlenmemiş görünüyor.” dedi.

Milliyet

Uzmanlardan çarpıcı Fed öngörüleri yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı şubat ayı enflasyon rakamlarını açıkladı. Enflasyon aylık bazda yüzde 2.27 artış kaydetti. Enflasyon, yıllık bazda ise yüzde 39.05 ve 12 aylık ortalamalara göre yüzde 53.83 oldu.

TÜİK şubat ayı enflasyon verilerini açıkladı: İşte son rakamlar yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

“NİHAİ HEDEF HERKES İÇİN REFAH SAĞLAMAK”

Şimşek, “Program, fiyat istikrarını ve kamu maliyesi disiplinini yeniden sağlamayı aynı zamanda cari açığın azaltılması gibi diğer bazı makroekonomik zorlukları da ele almayı amaçlıyor. Nihai hedef sürdürülebilir yüksek büyüme oranı ve herkes için refah sağlamak” dedi. Kısa vade en önemli zorluğun yüksek enflasyon olduğunu belirten Şimşek, “Maliye politikasıyla merkez bankasının enflasyonla mücadele çabalarını desteklemeye devam edeceğiz.” diye konuştu.

“DEPREMLER BÜTÇEDE BÜYÜK BİR AÇIĞA NEDEN OLDU”

Şimşek, programın temel amaçlarının fiyat istikrarının sağlanması, rekabetçilik ile verimliliğin artırılması ve yapısal reformlar olduğunu anlattı. Türkiye’de geçen yıl meydana gelen depremlerin bütçede büyük bir açığa neden olduğunu anımsatan Şimşek, açığın azaltılmasına yönelik önemli tedbirler aldıklarını kaydetti. Türkiye’nin ana ticaret ortaklarının büyüme beklentilerindeki iyileşmenin dış talebi destekleyeceğini belirten Şimşek, “Cari açık program hedeflerimizin ötesinde daralıyor.” diye konuştu.

“ENFLASYONUN DÜŞÜRÜLMESİ ÖNCELİKLİ HEDEFİMİZ”

Şimşek, aylık enflasyonun yavaşladığını ve yıllık enflasyonun ise bu yılın ikinci yarısından itibaren düşmeye başlayacağını kaydetti. Bakan Şimşek, “Enflasyonun düşürülmesi öncelikli hedefimiz. Bunun işaretlerini zaten aydan aya görüyoruz, ancak yıllık bazdaki eğilimi yılın ikinci yarısında göreceğiz. 2026 yılına kadar enflasyonun tek haneli rakamlara indiğini görmek istiyoruz ve o zamana kadar oldukça kapsamlı yapısal reformları uygulamaya koyacağız.” diye konuştu.

“İLERİYE DÖNÜK YAPISAL REFORMLARI HIZLANDIRACAĞIZ”

“TÜRKİYE’DE GÜÇLÜ GİRİŞİMCİLİK KÜLTÜRÜ VAR”

Türkiye’de Haziran 2028’e kadar seçim olmadığına işaret eden Şimşek, bunun da program sonuçlarını almak için siyasi istikrar açısından bolca zaman vereceğini söyledi. Şimşek, Türkiye ekonomisinin dayanıklı olduğunu belirterek, ülkede canlı bir özel sektör ve güçlü girişimcilik kültürü bulunduğunu vurguladı. Türkiye’nin emsal ülkelerle karşılaştırıldığında uzun vadede avantajları olduğuna dikkati çeken Şimşek, küresel borçluluğun büyümenin önünde hız kesen bir faktör olduğunu ve Türkiye’nin borcunun gayrisafi yurt içi hasılasına oranının gelişmekte olan ülke ortalamasına kıyasla düşük seyrettiğini kaydetti. Şimşek, ticaretteki parçalanmalara değinerek, jeostratejik rekabet ve jeopolitik gerginliklerin parçalanmalara neden olduğunu anlattı. Türkiye’nin bundan faydalanabilecek en iyi adaylardan biri olduğunu vurgulayan Şimşek, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika ve Orta Asya ile yakın ilişkilerden bahsetti.

Haberler.com

ABD’de konuşan Şimşek: 2026 yılına kadar enflasyonun tek haneli rakamlara indiğini görmek istiyoruz yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Türkiye’de ise 2004’te tek haneye düşen, pandemide yüzde 14’e kadar yükselen enflasyonda, beklenmedik hızlı çıkış başladı. Mehmet Şimşek yönetimindeki yeni ekonomi yönetimi ise, 2023’teki milletvekili seçimlerinin ardından iş başına geldi ve enflasyonla mücadelede yüksek faiz ve sıkı para politikası araçlarını kullanmaya başladı. Ancak Türkiye’de yaşanan enflasyonun ekonomik gerçeklerin yanı sıra psikolojik ve sosyolojik tarafı da bulunuyor. Hal Yasası’nın hâlâ çıkmamış olması, planlı tarıma bir türlü tam olarak geçilememesi, serbest piyasa modelinin fahiş fiyat artışına dönüşmesi gibi sebeplerle fiyat düşüşü bir türlü başlayamadı. Üreticiler ve ihracatçılar ise “Enflasyonun yüzde 25’i köpük” diyerek “fırsatçılık” boyutuna dikkat çekiyor.

SON 46 YILIN EN DÜŞÜK FİYATI

Ülkemizde enflasyonist ortamla birlikte yükselen fırsatçılık boyutunun nerelere vardığı, dün açıklanan bir rakamla daha gözler önüne serildi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) rakamlarına göre; mart ayında gıda fiyatları dünya çapında yüzde 7,7 geriledi. Bazı gıda ürünlerinde fiyat düşüşleri yüzde 25’leri buldu. Hatta şubat ayında uluslararası gıda fiyatları, son 46 ayın en düşük fiyatına geriledi. Ancak aynı dönemde Türkiye’de yıllık gıda enflasyonu yüzde 70,5 artış olarak kayıtlara geçti. Ülkemizde bazı gıda ürünlerindeki yıllık fiyat artışları yüzde 300’lere kadar ulaştı. Üstelik perakende fiyatlar, üretici fiyatlarındaki artışların yüzde 46’larda kalmasına rağmen durmak bilmedi.

ALIŞ FİYATININ ÜZERİNE ÜÇ KAT FİYAT FARKI

Geçen yıl ramazanda125 lira olan zeytinyağı, bu yıl ramazanda 350 lirayı buldu. Geçen yıl ramazanda 266 lira olan kuzu eti, bu yıl 600-700 lira bandında. Üstelik marketlerde alış fiyatı ile satış arasında tam üç kat fark var.

DÖVİZLE ÇARPINCA BİLE TÜRKİYE DAHA PAHALI

Enflasyonla boğuşan ülkelerden biri de İngiltere. Gıda fiyatlarında bir yılda yüzde 25’e varan artışlar yaşandığı belirtiliyor. Ancak oradaki fiyatları, pound ile çarptığımızda dahi Türkiye’deki fiyatlardan düşük olması, ülkemizde maliyet enflasyonunun değil, fırsatçılık enflasyonunun olduğunu gözler önüne seriyor.

MEMURA 1 ETİKETE 2 ZAM

Enflasyon beklentileri ve algısı bozulunca fiyat etiketleri de tutulamaz oldu. Zincir marketlerde, semt pazarlarında fiyatlar, maliyetlerin çok çok üzerinde arttıkça dar ve sabit gelirlinin alım gücü de azaldı. Hükûmet, alım gücü düşen memur, emekli ve asgari ücretlinin gelirini artırmaya yönelik adımlar attıkça elinde satacak ürünü bulunan bütün kesimler fiyatları kat kat artırdı. Hatta asgari ücret ya da memur maaşının artacağı beklentisi ve gerçekleşmesi ayrı ayrı fiyatlanırken, market raflarında maliyeti düşük olan eski ürünlere bile zam yapılması bir alışkanlık hâlini aldı.

FIRSAT ENFLASYONUNA İMKAN VERİLMEMELİ

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Başkanı Şemsi Bayraktar “Son yıllarda en çok konuştuğumuz şey marketteki fiyat artışları. Bazı satıcılar enflasyon kalkanının arkasına sığınıyor, maliyetleri bahane ederek fiyatları sürekli artırıyor. Bu da enflasyonda artış eğiliminin devamına sebep oluyor. Bir ürün her markette fahiş fiyat farklarıyla satılıyor. Aynı fiyata kalitesiz ürün var. Yanıltıcı ürünler var. Hükûmetimiz bu suistimallere ve fırsatçılığa göz açtırmamalı. Denetimlerle gerekli cezayı uygulamalı” dedi.

Memura 1 etikete 2 zam! Ekonomide çok tuhaf hareketler yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

MERKEZ BANKASI’NDAN HÜKÜMET ADINA BAKAN ŞİMŞEK’E AÇIK MEKTUP

Merkez Bankası, hükümet adına Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e “Açık Mektup” gönderdi. Mektupta, 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 42. maddesi uyarınca, enflasyon hedefine ulaşılamaması halinde TCMB’nin hedeften sapmanın nedenlerini ve alınması gereken önlemleri hükümete yazılı olarak bildirmesi ve kamuoyuna açıklaması gerektiği hatırlatıldı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek

ENFLASYONUN HEDEFTEN SAPMASININ NEDENLERİ VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

2023 yılı enflasyonunun hedef etrafında konulan belirsizlik aralığının belirgin şekilde üzerinde gerçekleştiği kaydedilen mektupta, şu ifadelere yer verildi: “Bu metin, enflasyonun hedeften sapmasının nedenleri ile hedefe ulaşmak için alınan ve alınması gereken önlemleri açıklamaktadır. Bu belgeyle birlikte, 2023’te enflasyon üzerinde etkili olan unsurlara dair analiz ve değerlendirmeleri de içeren 2024’ün ilk Enflasyon Raporu ile kısa ve orta vadede enflasyon hedefine ulaşmak için uygulanacak para politikasını daha detaylı olarak açıklayan 2024 Yılı Para Politikası metni ekte bilgilerinize sunulmaktadır. 2022 sonunda yüzde 64,3 olan yıllık tüketici enflasyonu, 2023’ün ilk yarısında baz etkilerine ek olarak döviz kurundaki yatay seyir, düşen yabancı para cinsi ithalat fiyatları ve enerji sübvansiyonlarının etkisiyle gerilemiştir. Böylece haziranda yıllık enflasyon yüzde 38,2 olarak gerçekleşmiştir.

Diğer taraftan, parasal koşulların etkisiyle kredi büyümesinde gözlenen yüksek oranlı artışlar, ücret güncellemeleri ve hane halkına yapılan transferler yılın ilk yarısında enflasyon üzerinde talep yönlü unsurların etkisini belirgin hale getirmiştir. Söz konusu gelişmeler, enflasyondan korunma saiki ile cari açığın altın ve tüketim malı ithalatı kanalıyla yükselmesine neden olmuş ve finansal piyasalarda belirsizliği artırmıştır. Ayrıca, şubatta yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin, konut piyasası başta olmak üzere mal, hizmet ve iş gücü piyasalarında oluşturduğu arz-talep dengesizlikleri ile yeniden inşa faaliyetlerinin kamu maliyesi üzerindeki kısa ve orta vadeli etkileri enflasyon üzerindeki baskıları artırmıştır. Bu gelişmeler, fiyatlama davranışlarını olumsuz etkileyerek yılın ilk yarısında gerileyen enflasyonun ikinci yarıda artmasına zemin oluşturmuştur.”

“MAKRO FİNANSAL İSTİKRARI GÜÇLENDİRECEK ŞEKİLDE SADELEŞTİRMEYE GİDİLDİ”

Mektupta, 2023’ün haziran ayında Para Politikası Kurulu’nun (PPK), dezenflasyonun en kısa sürede tesisi, enflasyon beklentilerinin çıpalanması ve fiyatlama davranışlarındaki bozulmanın kontrol altına alınması için güçlü bir parasal sıkılaştırma sürecinin başlatılmasına karar verdiği anımsatıldı.

Bu çerçevede, haziran-aralık döneminde politika faizinin toplamda 34 puan artırılarak yüzde 8,5 düzeyinden yüzde 42,5’e yükseltildiği hatırlatılan mektupta, şunlar kaydedildi: “Parasal sıkılaştırmayla eş anlı olarak, makroihtiyati çerçevede, piyasa mekanizmalarının işlevselliğini artıracak ve makro finansal istikrarı güçlendirecek şekilde sadeleşmeye gidilmiştir. Parasal sıkılaştırma ayrıca, seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma adımları ile desteklenmiştir. 2023’ün üçüncü çeyreğinde, yurt içi talepte süregelen güçlü seyrin birikimli etkileri, vergi ayarlamaları, döviz kuru gelişmeleri, ücret artışları, hizmet enflasyonundaki katılık ve ham petrol fiyatlarındaki ani yükseliş enflasyon dinamiklerinde etkili olmuştur. Ayrıca, tüm bu gelişmelerin kısa bir süre zarfında aynı anda gerçekleşmesinin fiyatlama davranışlarında oluşturduğu ilave bozulma sebebiyle de enflasyon yükselmiştir. Bu gelişmeler çerçevesinde enflasyon, haziran-eylül ayları arasında 23,3 puan artarak yüzde 61,5 seviyesine ulaşmıştır. Bu artışın 4,7 puanı, vergi dahil kur etkisi hariç olmak üzere, akaryakıt fiyatlarındaki gelişmelerden, 3,8 puanı döviz kurundaki yükselişten, 2,8 puanı akaryakıt haricindeki vergi artışlarından kaynaklanmıştır. Ücret artışı ve talebin halen oldukça güçlü olduğu bu dönemde, şokların bir arada gerçekleşmesinin fiyatlama davranışında oluşturduğu ilave bozulmanın ise enflasyon üzerinde 10,0 puan artırıcı yönde etkisi olmuştur. Bunların dışındaki faktörlerin etkisi ise toplamda 2,0 puan ile sınırlı kalmıştır.”

Parasal sıkılaştırmanın ilk etkilerinin finansal koşullar üzerinde gözlendiği, kısmen talep koşullarına da yansımaya başladığı belirtilen mektupta, “Yılın ikinci yarısında, dış finansman koşullarının belirgin şekilde iyileştiği, rezervlerin istikrarlı artış kaydettiği, talep koşullarının cari işlemler açığına yansıyacak şekilde güç kaybetmeye başladığı, Türk lirası mevduat payının yükseldiği, Türk lirası varlıklara yurt içi ve yurt dışı talebin güçlenerek arttığı gözlenmiştir. Tüm bu gelişmeler para politikasının etkinliğine katkıda bulunmuştur.” ifadelerine yer verildi.

“2023 YIL SONU ENFLASYONU TAHMİN ARALIĞININ ORTA NOKTASINA YAKIN GERÇEKLEŞMİŞTİR”

Mektupta, yılın son çeyreği özelinde bakıldığında, parasal sıkılaştırma sürecinin finansal koşullar ve iç talep üzerindeki etkileriyle tüketici yıllık enflasyonunun 3,2 puan ile sınırlı bir oranda yükseldiği, bu etkinin 2,4 puanlık önemli kısmının doğal gaz tüketiminin artmasıyla birlikte hanelerin bedelsiz kullanım sınırını aşmasına bağlı yukarı yönlü mekanik etkiden kaynaklandığı belirtildi.

Bu dönemde enflasyonun ana eğiliminin de gerileme kaydettiği bildirilen mektupta, şu değerlendirmelere yer verildi: “Fiyatlama davranışları, özellikle dayanıklı mal gruplarında olmak üzere, öncelikle temel mallarda görece daha kuvvetli düzelme işaretleri göstermiştir. Hizmet enflasyonu katılık gösterse de talep ve maliyet koşullarına daha duyarlı olan ulaştırma ve yemek hizmetleri enflasyonunda da eğilim son çeyrekte yavaşlamıştır. Konut fiyatlarında süregelen aşırı artışlar ise yerini enflasyonun altında kalan bir aylık yükselişe bırakmış, öncü göstergeler yeni kiralık ilan fiyat artışlarında yavaşlamaya işaret etmiştir. Takip edilen çekirdek, istatistiksel ve model-bazlı göstergeler, yılın son çeyreği boyunca enflasyon ana eğiliminin yavaşladığına işaret etmiştir. Böylelikle 2023 yıl sonu enflasyonu yüzde 64,8 ile yılın son Enflasyon Raporu’nda paylaşılan tahmin aralığının orta noktasına yakın gerçekleşmiştir.”

SON ÇEYREKTE YAŞANAN GELİŞMELER

Mektupta, son çeyrek gelişmelerinin, enflasyon üzerinde etkili olan unsurlarda parasal sıkılaştırmaya bağlı olarak kademeli bir geri çekilme yaşandığını ortaya koyduğu, bu dönemde dış finansman koşulları, rezervlerdeki güçlenme, cari dengedeki iyileşme ve TL varlıklara talebin döviz kuru istikrarına ve para politikasının etkinliğine katkıda bulunduğu kaydedildi.

2023 sonu itibarıyla TL mevduatın payının, yıl içinde gerilediği yüzde 32 seviyesinden yüzde 42’nin üzerine çıktığı belirtilen mektupta, tüketici kredileri yıllık büyümesinin tepe noktası olan yüzde 60’tan yüzde 40’ın altına, 12 aylık birikimli altın ve tüketim malı ithalatı yıllık büyümesinin ise tepe noktası olan yüzde 125’ten yüzde 53’e gerilediği anlatıldı.

“MERKEZ BANKASI, SIKI PARA POLİTİKASI DURUŞUNU SÜRDÜRECEK”

Kurul’un 2024 yılına girildiğinde, politika faizini ocak toplantısında yüzde 45’e yükselttiği, şubat ayında ise parasal sıkılaştırmanın gecikmeli etkileri ve parasal aktarımı destekleyen diğer politika adımlarını da göz önünde bulundurarak sabit tuttuğu hatırlatılan mektupta, mart ayına gelindiğinde ise aylık enflasyonun ana eğiliminin öngörülenden yüksek gerçekleştiği, yakın döneme ilişkin göstergelerin yurt içi talepte dirençli seyrin sürdüğüne işaret ettiği aktarıldı.

Bu bağlamda Kurul’un, enflasyon görünümündeki bozulmayı dikkate alarak mart ayı toplantısında politika faizini yüzde 50 düzeyine yükselttiği, ayrıca, operasyonel çerçevede değişikliğe giderek Merkez Bankası gecelik vadede borçlanma ve borç verme oranlarının bir hafta vadeli repo ihale faiz oranına kıyasla -/+ 300 baz puanlık bir marj ile belirlenmesine karar verdiği anımsatılan mektupta, şunlar kaydedildi:

“Operasyonel çerçevedeki değişiklik, faiz oranlarının geldiği yüksek seviye göz önünde bulundurularak yapılan teknik bir düzeltme olup bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı temel politika faizi olarak kullanılmaya devam edilecektir. TCMB, aylık enflasyonun ana eğiliminde belirgin ve kalıcı bir düşüş sağlanana ve enflasyon beklentileri öngörülen tahmin aralığına yakınsayana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdürecektir. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma öngörülmesi durumunda ise para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Para politikasındaki kararlı duruşun; yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerinde düzelme vasıtası ile aylık enflasyonun ana eğilimini düşüreceği ve dezenflasyonu 2024 yılının ikinci yarısında tesis edeceği öngörülmektedir.”

“HİZMET ENFLASYONUNDAKİ KATILIK, RİSKLERİ CANLI TUTMAKTA”

TCMB’nin temel amacı ve önceliğinin fiyat istikrarını sağlamak olduğu vurgulanan mektupta, “Para politikası bu amaç doğrultusunda oluşturulacaktır. Bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı politika faiz oranı olmayı sürdürecek, kredi büyümesi ve mevduat faizinde öngörülenin dışında gelişmeler olması durumunda ise parasal aktarım mekanizmasını destekleyecek politika adımları atılmaya devam edilecektir. 2024 Para Politikası metninde belirtildiği gibi, enflasyonun gelecek dönemdeki seyri konusunda iktisadi birimlere rehberlik etmesi öngörülen göstergeler, kısa vadede enflasyon tahminleri, orta vadede ise enflasyon hedefidir. Bu çerçevede, para politikası enflasyonu geriletecek ve orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirlenmeye devam edilecektir. Parasal duruşun sürdürülmesi ile enflasyonun 2024 yılı sonunda yüzde 36 olarak gerçekleşeceği, 2025 yılı sonunda yüzde 14 ve 2026 yılı sonunda ise yüzde 9 seviyesine geriledikten sonra yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağı öngörülmektedir. Hizmet enflasyonundaki katılık, enflasyon beklentileri, jeopolitik riskler ve gıda fiyatları enflasyon üzerindeki riskleri canlı tutmaktadır.” ifadelerine yer verildi.

“ASGARİ ÜCRETİN YILDA BİR KEZ GÜNCELLENMESİ KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR”

Dezenflasyon sürecinde para ve maliye politikalarının eş güdümünün büyük önem arz ettiği, öngörülebilirliğin artmasını sağlayan OVP (2024-2026) ile somutlaşmış olan kamu politikalarına dair varsayımların TCMB’nin enflasyon tahminlerine yansıtıldığı belirtilen mektupta, bu kapsamda, asgari ücretin yılda bir kez güncellenmesi, yönetilen/yönlendirilen fiyatlar ile ücret ve vergi ayarlamalarında OVP’de sunulan enflasyon tahminlerinin gözetilmesi ve para politikasındaki sıkı duruşun ihtiyatlı maliye politikası ile desteklenmesinin öngörülen dezenflasyon patikasının tesis edilmesi açısından kritik önem taşıdığının altı çizildi.

OVP kapsamında ilan edilen fiyat istikrarı ve finansal istikrarı destekleyici diğer tedbirlerin de dezenflasyon sürecine katkı vermesinin beklendiği aktarılan mektupta, şu değerlendirmelerde bulunuldu:

“OVP’de ilan edilen orta vadeli hedeflere dezenflasyon patikasıyla uyumlu olacak şekilde bağlı kalınması, fiyat istikrarının tesis edilmesinde kritik rol oynayacaktır. Diğer taraftan, enflasyondaki katılık ve oynaklıkları azaltacak yapısal reformlara devam edilmesi ve arz kapasitesini geliştirecek teknolojik ve dijital dönüşümün desteklenmesi, fiyat istikrarına ve dolayısıyla toplumsal refaha orta ve uzun vadede olumlu katkıda bulunacaktır. Bu kapsamda TCMB, yapısal unsurları analiz etmeye, ilgili politika önerileri geliştirmeye ve enflasyonla mücadelenin önemi konusunda ilgili paydaşlar ve kamuoyu nezdinde farkındalık oluşturmaya yönelik çalışmalarına devam edecektir.”

Haberler.com

Merkez Bankası’ndan hükümete açık mektup! Asgari ücret mesajı dikkat çekici yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.