Pazarın güçlü lideri olan benzinli otomobiller tepedeki yerini, tam elektrikli ve hibrit araçlara kaptırmak üzere. Bu yılın ocak-mart periyodunda, satılan tam elektrikli ve hibrit arabalarla akaryakıtlı arabalar ortasındaki fark süratle kapanmaya devam etti.

AA muhabirlerinin Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneğinin (ODMD) bilgilerden derlediği bilgilere nazaran, yılın birinci üç ayında 93 bin 478 adet tam elektrikli ve hibrit araba satılırken, akaryakıtlı araba satışları 111 bin 53 olarak kayıtlara geçti. Bu devirde toplam tam elektrikli ve hibrit araba satışları yaklaşık yüzde 90 artış gösterirken, akaryakıtlı araba satışları ise yüzde 29 azaldı.

Satış sayıları 2024 yılının tıpkı devrinde elektrikli-hibrit arabalarda 49 bin 687, akaryakıtlı de 156 bin 396 olarak gerçekleşmişti. Kelam konusu sayılar 2023 yılının bahsedilen periyodunda de sırasıyla 23 bin 544 ve 117 bin 650 olmuştu.

Öte yandan Türkiye’de toplam araba satışları, 2025 ocak-mart periyodunda geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 4,1 azalarak 223 bin 793, hafif ticari araç satışları da yüzde 15,5 düşüşle 52 bin 491 olarak gerçekleşti.

Bu yılın ocak-mart periyodunda araba ve hafif ticari araç pazarındaki daralmaya rağmen, elektrikli araba satışlarındaki artış sürdü. Bu periyotta elektrikli araç satışları evvelki yılın birebir aralığına nazaran yüzde 79 artışla 29 bin 594 oldu. Tam elektrikli arabaların toplam satışlar içindeki hissesi geçen yılın tıpkı periyoduna kıyasla yüzde 7,1’den 13,2’ye yükseldi.

“Otomotiv sektörü tarihinin en köklü dönüşüm süreçlerinden birini yaşıyor”

Konuya ait, AA muhabirlerinin sorularını yanıtlayan BYD Türkiye Genel Müdürü İsmail Ergun, otomotiv dalının tarihinin en esaslı dönüşüm süreçlerinden birini yaşadığını söyledi.

Ergun, elektrifikasyonun ise bu dönüşümün merkezinde yer aldığını belirterek, şöyle konuştu: “Bu büyük dönüşüm sadece araç teknolojilerini değil, birebir vakitte üretimden altyapıya kadar tüm ekosistemi yine şekillendiriyor. Global elektrikli araç pazarına baktığımızda 2016’dan 2023’e geçen süreçte, 17 kat artışla 14 milyon, 2024’ün tamamında ise 17,1 milyon adetlik büyüklüğe ulaştığını görüyoruz. 2025’in ilk çeyreğinde küresel çapta yaklaşık 3,9 milyon elektrikli araç satıldığı tahmin ediliyor. Tüm bu veriler, bize dönüşümün hızı hakkında fikir veriyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) da bu büyümenin hız kesmeden devam edeceğini ve 2030’da Çin’de yollardaki her üç araçtan birinin, Avrupa ve Amerika’da ise her beş araçtan birinin elektrikli olacağını öngörüyor. Tüm bunlar, elektrikli mobilitenin artık yalnızca muhakkak pazarlarda değil, dünya genelinde süratle benimsendiğini gösteriyor.”

Türkiye’nin de bu küresel dönüşümde konumunu hızla güçlendirdiğine dikkati çeken Ergun, 2022 öncesine kadar toplam satışlardan yüzde 1’den az pay alabilen elektrikli araçların 2024 yılı sonunda yüzde 10 pay almayı başardığını söyledi.

Ergun, “2025’in birinci çeyreğinde ise elektrikli araçlar 30 bine yakın satış ile pazardan yüzde 13’lük bir pay aldı. Bu dönüşümde Türk tüketicisinin elektrikli araçlar ve yeni teknolojilere çok hızlı adaptasyonu ve yeniliklere duyduğu ilgi önemli bir etken oldu. Sektördeki diğer oyuncuların da katkısıyla, 2025 sonunda Türkiye’de elektrikli araçların pazardan aldığı hissenin yüzde18 düzeylerine ulaşmasını öngörüyoruz.” diye konuştu.

Şarj edilebilir hibrit araçların da Türkiye’de dikkat çekici bir ivme yakaladığını dile getiren Ergun, 2023’te Türkiye’de yaklaşık 2 bin 500 adet şarj edilebilir hibrit araç satılırken, 2024’te bu rakamın BYD’nin de katkısıyla 10 bin adede ulaştığını kaydetti.

Ergun, “2025’in ilk çeyreğinde yapılan 9 bin 400 adetlik satışla, şarj edilebilir hibrit araç pazarı 2024’ü şimdiden yakalamış oldu. 2025’te farklı markaların da modellerini pazara sunması ile şarj edilebilir hibrit araçlar pazarda değerli bir yer edinecek. Otomotiv bölümünde yaşanan bu süratli dönüşüm, üreticiler, teknoloji geliştiricileri ve kamu otoriteleri için fırsatlar barındırıyor. Tüketicilerin elektrikli araçlara ilgi göstermesi yeni üreticilerin Türkiye’de tesisler açması için cazip fırsatlar sunuyor. Batarya teknolojileri, şarj alt yapısının güçlendirilmesi ve yazılım geliştirme üzere alanlarda yetkinlik kazanılması, Türkiye’nin bölgesel bir elektrikli araç merkezi haline gelmesinde değerli rol oynayacaktır.” şeklinde konuştu.

“Elektrikli araba pazarının yükselmesi, ekosisteme yeni oyuncuları dahil ediyor”

Hyundai Motor Türkiye Genel Müdürü Murat Berkel de sadece Türkiye’de değil, globalde de elektrikli araç satışlarına olan talebin her geçen gün artmaya devam ettiğini belirtti.

Berkel, “Küresel arenada ocak-mart periyodunda satılan elektrikli araç sayısı 3,5 milyona ulaştı ve bunun 2 milyondan fazlasını Çin’deki satışlar oluşturdu. Hızlıca bir tahminde bulunacak olursak, 2025’te 20 milyonun üzerinde bir elektrikli araç satışı gerçekleşeceğini öngörüyoruz. Bundan tam 5 yıl evvel yüzde 5 hisseye sahip olan elektrikli araç pazarının, bu yıl yüzde 25 düzeyine ulaşması bekleniyor.” dedi.

Türkiye’de ise yılın ilk 3 ayında 30 bine yakın tam elektrikli araç satışı gerçekleştiğini ve pazar payının yüzde 13’ü aştığına vurgu yapan Berkel, kendilerinin de marka olarak ilk çeyrekte 1.228 adet tamamen elektrikli modelin satışını gerçekleştirdiklerinin bilgisini paylaştı.

Elektrikli araçlardaki paylarının yüzde 8,2’ye ulaştığını aktaran Berkel, şunları kaydetti: “Amacımız, yıl sonuna kadar elektrikli araç satışlarımızı ve hissemizi da bir evvelki seneye nazaran artırmak. Elektrikli araba pazarının bu formda yükselmesi, elbette tedarik zincirinin genişlemesine ve tıpkı vakitte bu ekosisteme yeni oyuncuların dahil olmasına yer oluşturuyor. Markaların ülkedeki yatırım ölçüsü artarken tıpkı vakitte Türkiye’deki elektrikli araç üretimi de ana gündem konularından biri haline geldi. Biz de Hyundai Motor Türkiye olarak 2026’dan itibaren İzmit’teki fabrikamızda büsbütün elektrikli bir model üretmeye başlayacağız.

Bu üretimle bir arada gerek istihdamda gerekse yan endüstride çeşitlilik artacak. Elektrikli araç ekosisteminin genişlemesi ile birlikte teknoloji şirketlerinin otomotiv kesimiyle olan yakın teması daha da artacak. Bilhassa elektrifikasyona geçiş ve büyümede yan endüstrinin bu sürece uyumlanması son derece değerli. Buna ek olarak, elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla bir arada yetkili servislerdeki nitelikli elemana daha fazla muhtaçlık duyulacak. Bu da doğal olarak ilgili eğitim kurumlarının genişlemesine ve ek istihdama imkan sağlayacak. Gelecek, elektrikli arabaların geleceği ve bu alanda birden fazla yeni iş kolu oluşacak.”

Milliyet

Araba pazarında dönüşüm yaşanıyor, akaryakıtlı araçların liderliği tehlikede yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

AVRUPA’DAN İYİYİZ

EPDK’nın açıklamasına göre 2023 yılı başında Türkiye’de 14.552 adet elektrikli araç mevcut iken bugün itibarıyla bu sayı 93.973 adete ulaştı. Açıklamada “Elektrikli araç sayımız hızla artarken aynı süratle şarj noktalarımızın da artması e-mobilite ekosisteminin gelişimi açısından olumlu bir gelişmedir. Ülkemizde soket başına düşen elektrikli araç sayısı 5.4’tür. Bu oran Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama 13.75 olup ülkemiz soket başına düşen elektrikli araç sayısı bakımından oldukça iyi durumda bulunmaktadır” denildi.

2 MİLYAR DOLAR YATIRIM

Açıklamada “EPDK tarafından lisans verilen şirketler bugüne kadar sektörde yaklaşık 250 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirmiştir. Orta baz senaryoda 2030 yılında 990 milyon dolar; 2035 yılında ise 2 milyar dolar civarında şarj ünitesi ve ekipman yatırımının gerçekleştirilmesi beklenmektedir” ifadesi kullanıldı.

2030’DA 142 BİNE ULAŞACAK

“Ülkemizde elektrikli araç pazarı ve şarj ağı altyapısı hızlı bir gelişim gösterirken bu gelişimin önümüzdeki yıllarda da devam edip etmeyeceği herkesin merak konusudur” denilen EPDK açıklamasında önümüzdeki yıllara ilişkin öngörede de bulunuldu. Çalışmadaki orta baz senaryoya göre 2030 yılında elektrikli araç sayısının 1.3 milyon adet, şarj noktası sayısının 142 bin adet; 2035 yılında elektrikli araç sayısının 3.3 milyon adet, şarj noktası sayısının 273 bin adet civarında olması öngörülüyor.

Açıklamada “Projeksiyon çalışmasında; yeni araç ihtiyacı, genç nüfus yoğunluklu nüfus artışı, otomotiv pazarı büyümesi, elektrikli araçlara ulaşımı artırıcı muhtemel teşvikler, kullanıcı endişelerinin giderilme hızı ve otomotiv üreticilerinde elektrikli teknolojilere dönüş hızı gibi parametreler dikkate alındı” denildi.

YARISI YEŞİL ENERJİ KULLANIYOR

EPDK açıklamasına göre elektrikli araçlara temin edilen elektriğin tamamının yenilenebilir enerji kaynakları ile üretildiğinin belgelendirildiği “yeşil şarj istasyonu” kavramı mevzuata eklendi. Hali hazırda faaliyet gösteren şarj istasyonlarının yaklaşık yarısı bu kapsamda hizmet veriyor. Açıklamada “Yeşil şarj istasyonlarının yanı sıra yenilenebilir enerji üretim tesisi ile bütünleşik şarj istasyonlarının da kurulması mümkün bulunmaktadır” denildi.

Avrupa ülkelerini solladık! Şarj istasyonu 6’ya katlandı yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

AB ülkeleri, martta 2035’ten itibaren benzinli ve dizel motora sahip yeni otomobillerin satışını yasaklarken, otomobil üreticilerinin de 2035’e kadar karbon emisyonlarını sıfırlamasını istedi. Böylece, AB ülkelerinde söz konusu tarihten itibaren karbon emisyonuna yol açan benzinli ve dizel de dahil içten yanmalı motora sahip yeni otomobil satışı yapılamayacak.

Fitch Group analistleri, Avrupa’nın elektrikli araç piyasası, şarj ağı yatırımları ve hükümet politikalarına yönelik düzenledikleri briefingte, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Fitch Solutions kuruluşu olan BMI Otomotiv ve Altyapı Araştırma Birimi Başkanı Anna-Marie Baisden, Avrupa’da elektrikli araç satışlarının 2023’teki 3 milyon adet seviyesinden 2032’de 11,8 milyona kadar ulaşmasını ve böylece üç kattan fazla artış kaydetmesini beklediklerini söyledi.

Elektrikli araç satışlarında bu dönemde yıllık ortalama yüzde 15 büyüme öngördüklerini ifade eden Baisden, “Elektrikli araçların Avrupa araç piyasasındaki penetrasyonunun 2024’te yüzde 20’ye ve 2032 itibarıyla yüzde 50’ye ulaşmasını bekliyoruz. Ancak, bu büyüme hızı Avrupa’nın 2035 itibarıyla yeni içten yanmalı motorlu araçları kullanımdan kaldırılması hedefini riske atıyor. Elektrikli araçların penetrasyonunun 2030’lardaki yüzde 50 seviyesinden, 2035 itibarıyla dizel ve benzinli araçların tamamen kaldırılmasını sağlayacak şekilde büyük bir sıçrama yapmasının zor olacağını düşünüyoruz.” diye konuştu.

Baisden, özellikle Kuzey Amerika’da elektrikli araç sektöründeki yatırımlara ilişkin erteleme veya askıya alma eğiliminin Avrupa’da görülmediğini ve yavaşlayan talebe rağmen yatırımların sürdüğünü kaydetti.

ELEKTRİKLİ ARAÇ GİRDİ MALİYETLERİ, KONVANSİYONEL ARAÇLARA KIYASLA HALA YÜKSEK

Avrupa’da 2022’nin ikinci yarısı ile bu yılın ilk yarısında toplam 40 milyar dolarlık yatırım yapıldığı bilgisini veren Baisden, piyasaya sağlanan teşviklerin yatırımların devam etmesinde etkili olduğunu aktardı.

Baisden, süren yatırımlara ve artan satışlara rağmen elektrikli araçlara yönelik talepte zayıflama olduğuna dikkati çekerek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Geçen yıllarda çok güçlü ve salgın nedeniyle bastırılmış olan talebin, yavaşlamaya başladığını görüyoruz. Yüksek faiz oranları elektrikli araç pazarının büyümesi önünde bir bariyer, özellikle bu araçların satışlarının ağırlıklı olarak finansmana dayalı ilerlediği pazarlarda. Ayrıca, dünyada genel olarak ekonomik büyümedeki yavaşlamanın 2024’e ilişkin görünümümüzdeki risklerden biri olacağını düşünüyoruz. Ekonomik görünüm, işletmeleri ve tüketicileri doğrudan etkiliyor. Maliyet dinamiklerinin de tüketiciler ve üreticiler için önemli olacağını düşünüyoruz çünkü konvansiyonel araçlara kıyasla, elektrikli araçların girdi maliyetleri hala çok yüksek. Almanya gibi bazı kilit pazarlarda (tüketiciye yönelik) teşviklerin geri çekildiğini görüyoruz ve tüm bu dinamikler elektrikli araç pazarının büyümesini etkiliyor. Avrupa beğensin ya da beğenmesin, Çinli markaların pazara girişi tüketici açısından iyi bir fiyat avantajı sağlayacaktır ama bu noktada da 2024’ten itibaren devreye girecek ticaret vergilerinin fiyatları yükselteceğini unutmamak gerekiyor.”

“TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİNDE KULLANILAN METALLERİN ARZINDA UZUN VADEDE BELİRSİZLİKLER FAZLA”

Fitch Ratings Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) Doğal Kaynaklar ve Emtialar Birim Başkanı Angelina Valavina ise elektrikli araç ve yenilenebilir enerji teknolojileri ekipman üretimine ilişkin arz ve talep dengesini değerlendirdi.

Bu sektörlerin kobalt, lityum, nikel ve bakır gibi metalleri yoğun şekilde kullandığını dile getiren Valavina, “Bu metaller için talep oldukça yüksek ve tedarik tarafının bu talebe cevap vermesi gerekiyor. Bu yüzden, orta vadede arza ilişkin bir belirsizlik yok ancak uzun vadede çok fazla belirsizlik mevcut.” dedi.

Valavina, kobalt arzın yeterli olduğunu ancak kobalt madenciliğinin yüzde 70’inin Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde yapıldığını ve yaklaşık aynı oranda kobaltın Çin’de rafine edildiğini belirtti.

Kobalt arzında bu kapsamda “yüksek bağımlılık riski” olduğunu kaydeden Valavina, lityum arzının ise bol olduğunu söyledi.

Valavina, şu anda dünyadaki lityum talebinin yüzde 20 seviyesinde elektrikli araç piyasasından kaynaklandığını ifade ederek, “Ancak orta vadede lityum talebinin yüzde 90’ı elektrikli araçlardan gelecek. Lityum arzı bol ama üretimi ve piyasaya tedariki devam etmeli. Bu açılardan, elektrikli araçlar ve temiz enerji teknolojilerinde kullanılan metallerin arzına ilişkin uzun vadede belirsizlikler hala yüksek, arzı karşılamak için atılacak adımlar ve bu adımların maliyetlerinin ne olacağı önemli. Temiz enerji dönüşümünde kullanılan metaller için talep güçlü şekilde artacak ancak bunun hızını söz konusu teknolojilerin gelişimi ve hükümetlerin enerji dönüşümüne yönelik politikaları belirleyecek. Artan talebi karşılamak için madencilerin arzı sağlamak için harekete geçmesi gerekiyor.” şeklinde konuştu.

Temiz enerji teknolojileri ve söz konusu metallere talep artarken petrol talebinin 2030’a kadar zirve yapacağını ve sonrasında düşüşe geçeceğini öngördüklerini ifade eden Valavina, Avrupa’daki petrol ve doğal gaz şirketlerinin bu alanlarda yatırımlarını artırdıklarını ancak düşük karbon projelerinin şirketlerin yıllık yatırım bütçesinin yüzde 20 ila 30’unu oluşturması gerektiğini sözlerine ekledi.

“ŞARJ AĞI İŞLETMECİLERİ ÖLÇEK EKONOMİSİNDEN YARARLANMAK İÇİN BİRLEŞİYOR”

Elektrikli araç şarj altyapısındaki gelişmeleri değerlendiren Fitch Ratings Altyapı ve Proje Finansmanı Direktörü Vittorio Carelli de elektrikli araç satışlarındaki hızlı artış ve Avrupa Birliği’nin emisyonları düşürme hedeflerine bağlı olarak, elektrikli araç şarj altyapısının odak noktası haline geldiğini anlattı.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği verilerine göre bu alanda beklenen yatırımın 280 milyar avroyu bulabileceğini söyleyen Carelli, bu çapta büyük bir yatırımı gerçekleştirmek için elektrikli araç şarj altyapı piyasasında finansman ihtiyacını artıracağını dile getirdi.

Carelli, artan taleple birlikte elektrikli araç şarj altyapısı pazarında iki farklı iş modelinin oluştuğunu belirterek, “Bunlardan ilki elektrikli araç şarj altyapısı operatörünün bir alan tedarikçisiyle uzun vadeli kira sözleşmesi imzaladığı alt imtiyaz modeli. İkincisi ise lokasyon sahibinin altyapının kurulumu ve operasyonundan sorumlu olduğu direkt operasyon modeli. Bu iki modelin piyasada ağırlık kazandığını görüyoruz. Ayrıca, bu endüstride son zamanlarda bazı şirket satın alma ve birleşmeleri görüyoruz. Daha küçük çaplı şarj ağı işletmecileri, ölçek ekonomisinden yararlanmak amacıyla daha büyük bir işletme ağı oluşturmak için birleşiyorlar.” değerlendirmesinde bulundu.

Benzin ve dizel araç satışını sonlandırma hedefi riske girebilir yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

ABD’nin elektrikli araçlara geçişini desteklemek için yeni özel ve kamu sektörü yatırımlarının paylaşıldığı açıklamada, bu yatırımların aynı zamanda Biden’ın yerli üretimi teşvik etme, tedarik zincirlerini güçlendirme, ülkenin rekabet gücünü artırma ve istihdam yaratma hedefinin de bir parçası olduğu ifade edildi.

Açıklamada, halihazırda ülkede elektrikli araç satışlarının 3 katına çıktığına ve halka açık şarj istasyonlarının sayısının Biden’ın göreve gelmesinden bu yana yüzde 40’ın üzerinde arttığına işaret edilerek, 3 milyondan fazla elektrikli aracın yollarda olduğu ve ülke genelinde 135 binden fazla halka açık elektrikli araç şarj istasyonunun bulunduğu bilgisi verildi.

Uber ve Zipcar gibi şirketlerden yatırım taahhüdü

Temiz, güvenli, uygun fiyatlı ve güvenilir bir ulaşım geleceği için atılacak adımlara vurgu yapılan açıklamada, aralarında Blink Charging, Ulusal Otomobil Satıcıları Derneği, Pacific Gas & Electric, Uber ve Zipcar’ın da bulunduğu şirketler ve kar amacı gütmeyen kuruluşların elektrikli araç filolarını genişletmek, tüketici eğitimini artırmak ve elektrikli araç şarjının kullanılabilirliğini artırmak için yeni taahhütlerde bulunduğu kaydedildi.

Açıklamada, bu kapsamda Uber’in 2023’ün sonuna kadar ABD’deki uygulamalarında 400 milyon elektrikli araç miline ulaşmayı, otomobil paylaşım şirketi Zipcar’ın da 2023’te elektrikli araçlarının yüzde 25’ini dezavantajlı topluluklara tahsis etmeyi taahhüt ettiği belirtildi.

Beyaz Saray’ın açıklamasında, elektrikli araç şarj ekipmanı sağlayıcısı Blink Charging’in ise üretim kapasitesini artırmak için 49 milyon dolar yatırım yapmayı taahhüt ettiği aktarıldı.

Amazon’un 2030’a kadar 100 bin elektrikli dağıtım aracını yollara çıkarma taahhüdünün bir parçası olarak 3 binden fazla elektrikli dağıtım aracını piyasaya sürdüğüne de işaret edilen açıklamada, okul otobüsü hizmetlerinde önemli bir tedarikçi olan First Student’ın da 2035’e kadar 30 bin fosil yakıtla çalışan okul otobüsünü elektrikli okul otobüsleriyle değiştirmeyi taahhüt ettiği bildirildi.

ABD’den elektrikli araçlara yönelik yeni yatırımlar yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Zorlu Enerji Ticaret Genel Müdürü İnanç Salman, Türkiye’de elektrikli araç kullanımıyla birlikte hızla gelişen elektrikli şarj piyasasını AA muhabirine değerlendirdi.

Salman, Türkiye’deki elektrikli araç şarj istasyonlarının, elektrikli araç kullanımındaki yaygınlaşma paralelinde mevzuat, altyapı ve teknik açılardan tüm ihtiyaçlara cevap verebilecek şekilde geliştiğini söyledi.

Bu gelişimi sürdürülebilir bir şekilde devam ettirmenin en önemli gündem konuları arasında olduğunu belirten Salman, Zorlu Enerji’nin 2018’de kurduğu ZES (Zorlu Energy Solutions) markasıyla Türkiye’de, ‘electrip’ markasıyla ise Avrupa’da yükselen ihtiyacı öngörerek elektrikli araç şarj istasyonu yatırımlarını sürdürdüğünü kaydetti.

Salman, şarj istasyonu sayısının Türkiye’de yollardaki otomobil sayısıyla kıyaslandığında oldukça iyi durumda olduğuna dikkati çekerek, “Elektrikli araç şarj istasyonu olarak şu anda yaklaşık 6 bin soket bulunuyor. Bu soketlerin yarısından fazlası Zorlu Enerji tarafından işletiliyor. Türkiye içinde ZES ile pazar lideriyiz. Bugün Kıbrıs dahil, 81 ilimizde 3 binin üzerinde sokete ulaşmış durumdayız. Bizim şu anda asıl yoğunlaştığımız konu Türkiye gibi büyük bir ülkede kurduğumuz bu elektrikli araç şarj istasyon ağını, ülkemizdeki altyapı güçlendirme yatırımlarına paralel olarak sürdürülebilir şekilde büyütmeye devam etmek.” diye konuştu.

Togg’un piyasalarda ortaya çıkaracağı etkileri dile getiren Salman, şu bilgileri paylaştı:

“Bu yıldan itibaren tabii ki Togg’un da etkisiyle elektrikli araç sayısının ve modellerinin artacağını düşünüyoruz. Özellikle 2023’ün ikinci yarısından itibaren ve 2024-2025 yıllarında Türkiye’de hızlı bir şekilde elektrikli araç sayısının artacağını öngörüyoruz. Bugünün şartlarında ülkemizdeki şarj cihazı sayısı yeterli olsa da 2030 için 1,5 milyonu aşkın elektrikli aracın yollarımızda olacağını ve bunun onda biri kadar ortak kullanıma açık şarj cihazına ihtiyaç duyacağını düşünüyoruz. Bu da yaklaşık 150 bin adet elektrikli araç şarj cihazına ihtiyaç olacağını gösteriyor. Artacağını öngördüğümüz bu talep doğrultusunda Türkiye’nin, elektrikli araçlar için altyapıyı oluşturabilmesi için 2030 yılına kadar 3 milyar dolar civarında bir yatırım yapması gerekiyor. Bunun 2 milyar dolarlık kısmı dağıtım şirketleri, 1 milyar dolarlık kısmı ise şarj istasyonlarına yatırım yapan suadiye escort şirketlere ait olacak.”

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun şarj istasyonlarına ilişkin düzenlemelerinin sektör temsilcileri tarafından olumlu karşılandığını vurgulayan Salman, Türkiye’de elektrikli ulaşım alanında yasal altyapının oluşturulmasıyla birlikte yatırımcıların bu alana ilgisinin arttığını ve şu anda başvuru sayısının 120’nin üzerinde seyrettiğini söyledi.

Salman, lisans dışında farklı çözümlerin sunulmasının da sektörün önünü açacağına değinerek, “Şarj istasyonu işletmek isteyen gerçek kişiler veya şirketler, lisans sahibi şirketlerden sertifika almak yöntemiyle şarj istasyonu işletme imkanına sahip olabiliyorlar. Böylece sertifika sahibi şarj istasyonu işletmecileri yazılım, çağrı merkezi, ödeme altyapısı gibi pek çok maliyet artırıcı kalemden de kurtulmuş oluyor.” bilgisini paylaştı.

“ŞEBEKEDEKİ YÜK DAĞILIMINI DOĞRU YÖNETECEK SİSTEMLER OLUŞTURULMALI”

Elektrikli araç kullanıcılarının günlük rutinine göre aracını şarj edilebileceği bir altyapı kurmanın önemine dikkati çeken Salman, “Bu duruma Avrupa’dan örnek verecek olursak, ilk etapta ev ve ofislerde araç şarj etme işlemleri toplamın yüzde 80’ine tekabül ederken halka açık istasyonlarda yapılan şarjlar yüzde 20’ler civarında bulunuyordu. Son birkaç yıldır ise şarj alanında bir denge sağlanmaya başladığını görüyoruz. Beklenti elbette cihazların oranından çok ihtiyaca göre doğru konumlanmaları yönünde. Temelde bu kullanım tercihlerinin ülkemizde de paralel şekilde gelişeceğini ve oranların dengeleneceğini düşünüyorum.” dedi.

Salman, elektrikli araç teknolojileri gelişirken bir yandan da elektrik şebekesindeki yük dağılımını doğru yönetecek sistemlerin de oluşturulması gerektiğini söyledi.

Avrupa’da bu konu üzerinde çalışıldığını kaydeden Salman, “Bunun için çok farklı yöntemler kullanılıyor. Örneğin elektriğin gün içindeki fiyatını izleyerek araç sahibinin elektriğini minimum maliyetle almasını sağlayacak ve gün içinde şebeke yükünü dengeleyecek çözümler üretiliyor. Belirli teşvik mekanizmalarıyla elektrikli araç kullanıcıları tespit edilen aralıklarda şarj kullanımına teşvik ediliyor.” ifadelerini kullandı.

Salman, şöyle devam etti:

“Türkiye’de de yapmamız gereken, verilecek teşviklerle elektrikli araçlara geçişi kolaylaştırmak olmalı. İkinci olarak araç sahipleri için belli çözümler geliştirerek minimum maliyette şarj işleminin gerçekleştirilmesine olanak sağlamak gerekiyor. Avrupa’da bu alanda teşvik verilirken gelecek perspektifinden değerlendirme yapılıyor ve elektrikli araç şarj istasyonları geleceğin enerji ekosisteminin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Bu ekosistemde tüketiciler aynı zamanda üretici oluyor ve dağıtık enerji sistemleri kullanılıyor. Elektrikli araçlar aynı anda bataryaları aracılığıyla enerji depolayabildikleri için günün belli zamanlarında sisteme enerji sağlayabiliyorlar.”

Elektrikli araçlarda merak edilen noktalardan birinin de menzil konusu olduğuna değinen Salman, “Yüksek hızlı ZES DC ünitelerimiz sayesinde araç kapasitesine bağlı olarak kullanıcılar 20 dakika civarında yüzde 80 oranında araçlarını şarj edebiliyor. Özellikle şehir içi noktalarda ve AVM’lerde bulunan AC cihazlarla da bu süre yine araç kapasitesine bağlı olarak 3-4 saatlere çıkıyor.” diye konuştu.

Salman, bağımsız şarj istasyonlarının, elektrikli araç sayısının artışına paralel olarak ilerleyen günlerde mutlaka gündeme geleceğini de sözlerine ekledi.

ARAÇ BAŞINA DÜŞEN ŞARJ İSTASYON SAYISI HIZLA ARTIYOR

Enerjisa Enerji Üst Yöneticisi (CEO) ve Eşarj Yönetim Kurulu Başkanı Murat Pınar da Türkiye’deki elektrikli araç sayısı ve pazar payıyla birlikte, araç başına düşen şarj istasyonu sayısının da hızla arttığını belirterek, “Dünya geneline baktığımızda her 10 araç için 1 şarj istasyonu hedeflendiğini görüyoruz. Türkiye’de mevcut kamuya açık şarj istasyonu adedi bu oranın üstünde. Elektrikli araç sayısı ise 20 bin adede yaklaşmış durumda.” ifadelerini kullandı.

Pınar, yerli elektrikli otomobil Togg’un elektrikli araç piyasası ve şarj istasyonları açısından önemine değinerek, “Togg’un mevcutta ivme kazanmış olan e-mobilite ekosisteminin ana tetikleyicisi olacağına inanıyoruz. Gerek yerli aracımız, gerekse de bu yıl Türkiye’de satışa sunulacak yeni modellerle birlikte elektrikli araç parkının en az 3 katına çıkmasını bekliyoruz. Bu önemli gelişme sayesinde daha önce hayata geçirilen yatırımların daha yüksek kapasitede hizmet verebileceğine, aynı zamanda yeni yatırımların da hız kazanacağına inanıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Mobilite Araç ve Teknolojileri Stratejik Hedefler ve Yol Haritası Taslağı’na göre, 2030’da elektrikli araç satışlarının pazar payının yüzde 35’e, elektrikli araç parkının 2,5 milyona, kamuya açık şarj soket sayısının 250 bin seviyelerine yükselmesinin beklendiğini anımsatan Pınar, “Ancak geçen seneye kadar, bu şarj istasyonlarının büyük bir kısmı AC tip şarj işleminin daha uzun süre aldığı istasyonlardan oluşmaktaydı ve belirli büyük şehirlerde odaklanmıştı. 2023 itibarıyla Türkiye çapında DC tip yüksek hızlı şarj istasyonlarının sayısının artmaya başladığını görüyoruz. Eşarj olarak biz de son 6 ayda 50’ye yakın şehirde 250’nin üzerinde yüksek hızlı şarj istasyonu kurmanın mutluluğunu yaşıyoruz.” diye konuştu.

Pınar, şarj ağı işletmeci lisansı alan şirketlerin merkezlerinin Türkiye’nin farklı şehirlerinde bulunmasına karşın, şarj istasyonlarının büyük bir kısmının elektrikli araç adedinin yüksek olduğu şehirlerde odaklanmış durumda olduğunu ifade etti.

31 Aralık itibarıyla şarj ağı işletmeci lisansı sahibi tüzel kişilerin, Şarj Hizmeti Yönetmeliği’nin ilgili maddesine uygun olarak şarj ağlarını 30 Haziran’a kadar oluşturması gerektiğine dikkati çeken Pınar, şunları kaydetti:

“Elektrik altyapısı, bölgeden bölgeye değişmekle birlikte, özellikle yüksek hızlı şarj istasyonları için ilave altyapı yatırımları gerekebiliyor. İstasyon gücüne ve yapılacak altyapı yatırımına göre, maliyetler 1000 avro civarından başlayıp, 100 bin avronun üzerine çıkabiliyor. Elektrikli araçları ev tesisatından doğrudan, ortalama 15 saat ve üzeri veya wallbox adı verilen alternatif akımla çalışan şarj cihazlarıyla ortalama 4-8 saat arası şarj etmek mümkün. Öte yandan kamuya açık alanlarda bulunan doğru akımla çalışan yüksek hızlı şarj istasyonlarında bu sürenin yarım saatin altına kadar düştüğünü söyleyebiliriz.”

Elektrikli şarj ağı yatırımlarına Togg dopingi yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.