TRUMP MODELİNİ BENİMSEYEN İSVEÇ BİTCOİN REZERVLERİNE YÖNELİYOR

İsveç’te gelişen Bitcoin rezervi tartışması, ABD’de Trump’ın başlattığı stratejik adımla paralel ilerliyor. İsveç Parlamentosu’nun iki üyesi, ulusal finans siyasetinde Bitcoin’in rolünün yeniden değerlendirilmesi için harekete geçti.

Trump yönetimi, Mart ayında kanun uygulayıcılar tarafından el konulan Bitcoin’lerin stratejik bir rezerve dönüştürülmesi için yürütme buyruğu imzaladı. Bu buyruk, Amerika’nın mevcut Bitcoin rezervlerinin kapsamlı bir denetimini zorunlu kılıyor. BitcoinTreasuries verilerine göre ABD hükümeti 207.000 BTC ile herhangi bir egemen ulustan daha fazla Bitcoin’e sahip durumda bulunuyor.

Dioukarev, ülkesinin para rezervlerini fiat ve altının yanı sıra Bitcoin ile güçlendirmesini ve bunu kamu fonu harcamadan yapmasını önerdi. Bu teklif, global finansal sistemde Bitcoin’in artan önemi düşünüldüğünde dikkat çekiyor.

Rezerv varlık olarak Bitcoin’in kullanımına ait tartışmalar son devirde Avrupa genelinde tırmanışa geçti. Geçtiğimiz hafta, İsveç Parlamentosu’nun bir diğer üyesi Rickard Nordin da Bakan Svantesson’dan Bitcoin’in ülke finansmanındaki rolünü tekrar değerlendirmesini talep etti. Benzeri formda, Çek Ulusal Bankası Başkanı Aleš Michl, ülkesinin döviz rezervlerini 7 milyar dolara kadar Bitcoin yatırımı yaparak çeşitlendirmeyi önerdi.

Ancak Avrupa Birliği içinde Bitcoin konusunda görüş birliği bulunmuyor. Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, blok içindeki rastgele bir merkez bankasının bilançosuna Bitcoin eklemesinin pek mümkün olmadığını belirtti. Bu durum, Avrupa’nın kripto para politikasındaki fikir ayrılıklarını ortaya koyuyor.

İsveçli parlamenterlerin bu girişimi, küresel ekonomide Bitcoin’in artan kıymetini ve ülkelerin dijital varlık stratejilerini tekrar kıymetlendirme gereksinimini gösteriyor. Önümüzdeki devirde, öbür Avrupa ülkelerinin de benzeri adımlar atıp atmayacağı merak konusu olmaya devam edecek.

Avrupa ülkesinden kritik atılım: Bitcoin rezervi için adım atacaklar yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Vodafone Grubu CEO’su Margherita Della Valle şunları söyledi: “Vodafone’un uydu tabanlı mobil genişbant teknolojisi, müşterilerimizin nerede olurlarsa olsunlar bağlantıda kalmalarını sağlayacak. Yeni uydu şirketimiz, bu teknolojiyi Vodafone’un ağ ve mühendislik uzmanlığı ile AST SpaceMobile’ın ‘gökyüzündeki antenleri’ni birleştiren bir anahtar teslimi hizmet aracılığıyla diğer Avrupa mobil operatörlerine sunabilecek.”

AST SpaceMobile CEO’su Abel Avellan ise şöyle konuştu: “Vodafone’la birlikte tüm Avrupa’da ticaretleşme planlarımızı hızlandırmaya hazırız ve uydu tabanlı mobil genişbandı gerçeğe dönüştürmek için önemli bir adım atıyoruz.”

Üniversite işbirliğiyle araştırma merkezi açılacak

Vodafone, AST SpaceMobile ve Málaga Üniversitesi işbirliğiyle Avrupa’da yeni bir uzay ve kara tabanlı mobil genişbant araştırma ve doğrulama merkezi kuracak. İspanya Uzay Ajansı tarafından desteklenen merkez, Málaga’daki Vodafone İnovasyon Merkezi bünyesinde 2025 yazında açılacak. Merkezde alçak yörünge uzay ve kara tabanlı entegre mobil genişbant hizmetleri geliştirilecek. Bu sayede müşteriler, mevcut akıllı telefonlarını kullanarak uydu ve 4G/5G ağları arasında sorunsuz geçiş yapabilecek. Merkez, Avrupa’da ortak standartların belirlenmesini teşvik eden yeni bir uzay/kara ekosistemi oluşturmak için Açık Radyo Erişim Ağı (RAN) ilkelerini benimseyecek. Projeye Vodafone’un iş ortakları AST SpaceMobile ve Málaga Üniversitesi’nin yanında diğer üçüncü taraf teknoloji şirketleri ve geliştiricilerinin de davet edilerek, birleşik uydu ve kara bağlantı çözümlerinden oluşan yeni bir Avrupa ekosisteminin teşvik edilmesi hedefleniyor.

Açılacak merkez, uzay ve kara tabanlı ağlarda birbirinin yerine çalışabilecek yeni ve açık kaynak donanım, yazılım, proses çipi tasarımı ve bunların test edilip doğrulanması gibi konulara odaklanacak. Merkez, uzaydan karaya bir ağ geçidi barındıracak. Projeyle, iş ortakları ve diğer operatörler, AST SpaceMobile’ın BlueBird uyduları üzerinden sunacakları hizmetleri ticari olarak piyasaya sürmeden önce test etme ve doğrulama imkânına kavuşacak. Bu da sektör genelinde inovasyonların önünü açacak ve evrensel bağlantı hizmetlerini daha hızlı ve daha verimli bir şekilde sunacak işbirliklerini teşvik edecek. Vodafone, bu merkezi Avrupa’daki üçüncü taraf şirketler için tam yönetimli bir şebeke ve hizmet operasyon merkezi haline getirecek.

Vodafone ve AST SpaceMobile ayrıca cihazlara doğrudan uydu hizmeti sağlayacak yeni bir şirket kurmak üzere de anlaşma imzaladı. Yeni girişim, AST SpaceMobile’ın uydu hizmetlerini Avrupa’daki mobil ağ operatörlerine tek bir anahtar teslimi düzenleme altında dağıtacak. Bu, Vodafone’un ileri mühendislik uzmanlığını kullanarak Avrupa’da bir ağ yönetimi ve ağ operasyon merkezi altyapısı ile desteklenecek. SatCo, mobil ağ operatörleri için Avrupa çapında yer istasyonları ağı inşa edecek ve bu ağdan gelen verileri alçak yörüngedeki uydu ağına taşıyacak.

İlk uzay tabanlı mobil video görüşmesini gerçekleştirdi

Vodafone geçtiğimiz Ocak ayında AST SpaceMobile’ın BlueBird uydularıyla, mobil kapsama alanı olmayan bir bölgede dünyanın ilk uzay tabanlı mobil video görüşmesini gerçekleştirerek, 15 ülkede 340 milyon müşterisine ve 45 pazarda ağ ortaklarına mobil kapsama sağlama hedefine yönelik önemli bir adım attı. Vodafone, 2025 ve 2026 yıllarında Avrupa genelinde ticari uzay tabanlı mobil genişbant bağlantısının tanıtılmasına öncülük ediyor.

Vodafone Türkiye de geçtiğimiz günlerde aynı teknolojiyi kullanarak Türkiye’de AST SpaceMobile’a ait BlueWalker3 test uydusu üzerinden sesli görüşme ve SMS testlerini başarıyla gerçekleştirdi. Bolu-Düzce arasındaki kapsamanın olmadığı kırsal ve dağlık bir alanda, herhangi bir ek ekipman veya yazılım kullanmadan, standart telefonlar ile gerçekleştirilen bu başarılı test Türkiye’de bir ilk, dünyada da AST ile gerçekleştirilen ABD’deki testlerden sonra ilk olması yönüyle büyük öneme sahip.

AST SpaceMobile, dünyada herhangi bir özel yazılım veya cihaz desteği gerektirmeden, çok sayıda 4G veya 5G akıllı telefona doğrudan mobil genişbant sunacak tek uydu teknolojisini sağlıyor. Bu teknoloji, Vodafone’un kara tabanlı ağlarının bir uzantısı olarak sorunsuz bir şekilde çalışıyor.

Uydu, şu anda mevcut hiçbir mobil veya sabit alternatifin olmadığı yerlerde kapsama sağlayan tamamlayıcı bir teknoloji olarak işlev görüyor. Uydu hizmeti ve kara tabanlı ağ, birlikte dağlık alanlar ve denizler de dahil olmak üzere Avrupa’nın her yerinde herhangi bir zamanda kullanılabilir bir iletişim altyapısı sunacak ve genel dayanıklılığı artıracak.

Vodafone uydu üzerinden mobil iletişim çalışmalarına hız verdi yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği’nin (ACEA) verilerine göre Avrupa Birliği’nde Ocak ayında Tesla satışları yüzde 50,3 geriledi. 2024 Ocak ayında 15 bin 130 adet Tesla satışı gerçekleşirken, 2025 Ocak ayında bu satışlar 7 bin 517’ye geriledi.

Tesla satışlarında sert gerileme görülürken, bölge genelinde elektrikli araç satışlarındaki ivmenin ise sürdüğü görüldü. Tamamen elektrikli otomobil (BEV) satışları Ocak ayında yüzde 34, hibrit elektrikli otomobil (HEV) satışları yüzde 18,4 yükseldi. Şarj edilebilir hibrit (PHEV) satışları yüzde 8,5 düştü.

Tüm hibritler dahil olmak üzere elektrikli araç satışları, Ocak ayında tüm yeni otomobil satışlarının yüzde 57,2’sini oluşturdu. Bu oran geçen yıl Ocak ayında yüzde 47,4 seviyesindeydi.

PAZARDA GERİLEME GÖRÜLDÜ

Avrupa’da otomobil satışları, elektrikli ve hibrit araçlardaki artıştan daha hızlı gerileyen benzinli ve dizel otomobil satışlarının etkisiyle Ocak ayında yüzde 2,1 geriledi.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği’nin (ACEA) verilerine göre Avrupa Birliği, Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ve İngiltere’de yeni otomobil satışları Ocak ayında 1 milyonun altına inerek Ağustos’tan bu yana en düşük seviyede gerçekleşti.

En büyük pazarlar arasında yer alan İspanya’da otomobil satışları yüzde 5,3 artarken, Fransa’da yüzde 6,2, İtalya’da yüzde 5,8 ve Almanya’da yüzde 2,8 azaldı. İngiltere’de satışlar yüzde 2,5 düştü.

Volkswagen satışları yüzde 5.3, Renault satışları yüzde 5.4 yükselirken, Stellantis’in satışları yüzde 16 azaldı.

Avrupa’da Tesla satışlarında sert düşüş yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

DOĞAL GAZDA TÜRKİYE’YE ÖNEMLİ ROL

Avrupa, uzun süredir Türkmen gazına erişim sağlamaya çalışıyor. Başarısız Nabucco projesinden başarılı Güney Gaz Koridoru’na kadar tüm büyük boru hattı projeleri, nihayetinde Türkmenistan’ın devasa doğal gaz rezervlerini Avrupa pazarlarına ulaştırmayı hedefledi. Ancak onlarca yıl boyunca, dünyanın en büyük doğal gaz rezervlerinden birine sahip Türkmenistan’ın batıya açılan tek ihracat yolu Rusya üzerindendi. Türkiye ile Türkmenistan arasında yapılan son anlaşma ise bu dinamiği değiştirerek, ilk kez, Türkmen gazının sınırlı hacimde de olsa Avrupa’ya ulaşmasını sağlıyor.

Türkmenistan yılda yaklaşık 34,09 milyar metreküp (bcm) doğal gazı Çin’e ihraç ederken, Türkiye ile yapılan son anlaşma yalnızca 1,5 ila 2 bcm’lik daha küçük bir hacmi kapsıyor. Ancak Çin pazarında rekabet giderek kızışıyor. Jeopolitik gerilimler nedeniyle geleneksel Avrupa müşterilerini kaybeden Rusya, doğal gaz ihracatını Çin’e yönlendirirken, Türkmenistan ise Rusya üzerinden gerçekleştirdiği gaz ihracatını tamamen durdurmuş durumda. Bu bağlamda Türkiye, Türkmenistan’ın ihracat pazarlarını çeşitlendirmesine olanak tanıyan önemli bir fırsatı olarak ortaya çıktı.

Türkmen gazının İran üzerinden swap yöntemiyle Türkiye’ye taşınması, Türkiye’nin ithalata bağımlı enerji portföyünü güçlendiren stratejik bir adım oldu. Bu hamle, Türkiye’nin arz güvenliğini artırırken doğal gaz kaynaklarını da daha geniş bir yelpazeye yaymasını sağlıyor. Özellikle, Rus gazından bağımsız bir boru hattı sağlaması nedeniyle maliyet açısından da rekabetçi bir alternatif sunarak Türkiye’nin mevcut enerji çeşitlendirme çabalarına önemli bir katkıda bulunuyor. Bu gelişmeyle birlikte Türkiye artık dört farklı ülkeden boru hattı yoluyla doğal gaz ithal ediyor: Rusya, Azerbaycan, İran ve 2025 itibarıyla Türkmenistan. Bu çeşitlilik, Çin, Almanya (Ukrayna savaşı öncesinde) ve İtalya gibi büyük enerji tüketicileri de dahil olmak üzere pek çok ülkenin ulaşamadığı bir tedarik esneklik sağlıyor.

Türkiye’nin boru hattı kaynakları, “Rusya (Mavi Akım & TürkAkım), Azerbaycan (TANAP), İran (Tebriz-Ankara Boru Hattı), Türkmenistan (İran üzerinden, 2025 itibarıyla)” şeklindedir.

YENİ ENERJİ ROTALARI

Türkiye, sadece coğrafi avantajlarıyla değil, aynı zamanda enerji zengini doğu ülkeleri ile enerjiye aç Avrupa pazarı arasında kritik bir köprü olmasıyla da öne çıkıyor. Türkmenistan ile yapılan bu son doğal gaz anlaşması, Avrupa’nın doğal gaz üretimindeki büyük dönüşümle de uyum içinde. Geleneksel olarak Kuzey Denizi, Hollanda ve Norveç gibi Kuzeybatı Avrupa’da yoğunlaşan doğal gaz üretimi, giderek Karadeniz ve Doğu Akdeniz gibi yeni gelişen gaz merkezlerine kayıyor. Bu çerçevede, Türkiye’nin bu yeni tedarik rotalarını entegre etme kapasitesi, transit ve ticaret merkezi konumunu daha da güçlendiriyor.

Ancak Türkiye’nin bu potansiyelini tam anlamıyla gerçekleştirebilmesi için doğal gaz piyasasının daha fazla serbestleştirilmesi kritik önem taşıyor. Bu alanda ilerleme kaydedilirken, doğal gaz depolama kapasitesinin artırılmasına yönelik yatırımlar da sürüyor. Bununla birlikte, Türkiye yenilenebilir enerjiye büyük ölçüde ağırlık vererek rüzgar ve güneş enerjisi altyapısını genişletiyor. Yakın gelecekte faaliyete geçecek olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali, Türkiye’nin enerji bileşimini daha da çeşitlendirecek. Bu gelişme, ülke içinde elektrik güvenliğini artırarak daha fazla doğal gazın Avrupa’ya ihracatına olanak tanıyacak.

Bu gelişmeler, Türkiye’nin bölgesel bir enerji merkezi olarak yükselen konumunu pekiştiriyor ve ülkeyi değişen enerji dinamiklerinin merkezine yerleştiriyor. Ek doğal gaz hacimleri, Türkiye’nin doğal gaz piyasasında likiditeyi artırarak iç fiyatları dengeleme potansiyeli taşıyor. Ancak, doğal gaz küresel bir emtia haline geldikçe, Türkiye’deki iç fiyatlandırma uluslararası piyasa dinamikleri, jeopolitik gelişmeler ve önemli ticaret merkezlerindeki arz-talep dalgalanmaları gibi geniş bir faktör yelpazesi tarafından belirlenmeye devam edecek. Arzın artması piyasa esnekliğini artırsa da dışsal baskılar Türkiye’nin iç fiyatlandırma yapısını etkilemeye devam edebilir.

Türkiye, yıllar içinde çok yönlü bir enerji çeşitlendirme stratejisi izledi. Uzun vadeli LNG sözleşmeleri imzaladı, kıyılarında Yüzer LNG (FLNG) terminalleri konuşlandırdı ve şimdi de enerji portföyüne yeni bir boru hattı tedarik rotası ekledi. Türkiye, Türkmenistan gazını kullanarak doğal gaz ithalatında pazarlık gücünü artırıyor ve Hazar bölgesi ile Avrupa pazarları arasında bir enerji köprüsü olarak konumunu sağlamlaştırıyor. Rusya’ya yönelik yaptırımların kaldırılması ve Rus gazının Avrupa’ya ihracatının yeniden başlaması durumunda, Türkiye üzerinden sağlanan ek gaz hacimleri Avrupa’nın pazarlık gücünü de artırabilir. Kaynak çeşitliliğinin artması, Avrupa ülkelerinin Rusya ile yapacakları doğal gaz anlaşmalarında daha avantajlı koşullar elde etmelerine olanak tanıyabilir.

Her ne kadar Türkmenistan-Türkiye doğal gaz anlaşması şu an için sınırlı hacimlere sahip olsa da, stratejik olarak Avrupa’nın enerji çeşitlendirme çabalarını destekliyor. Bu gelişme, yalnızca Türkiye’yi önemli bir enerji transit merkezi olarak güçlendirmekle kalmıyor, aynı zamanda Avrupa ülkelerine de gelecekteki enerji müzakerelerinde -özellikle Rus gazının geri dönmesi durumunda-daha fazla pazarlık gücü kazandırıyor.

Doğal gazda yeni dönem: Türkiye, Türkmen gazı ve Avrupa’yı birbirine bağlıyor yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

Avrupa Birliği (AB) Spor Güvenliği Komitesi’nin yönetim kurulunda boş olan üyelik için 16 Kasım tarihinde AB dönem başkanı İspanya’nın başkenti Madrid’de yapılan seçimde, oylamaya katılan 34 ülkenin 20’sinin oyunu alan Güvenlik Daire Başkan Yardımcısı, yönetim kurulunun yeni üyesi oldu.

Avrupa Birliği Spor Güvenliği Komitesi; AB üyesi 27 ülke ile birlikte Türkiye, Azerbaycan, Birleşik Krallık, İsviçre, İzlanda, Norveç, Lichtenstein, Sırbistan ve Gürcistan devletlerinin spor polisi yöneticilerden oluşuyor.

Komitenin temel amacı, Avrupa genelinde futbol ile ilgili şiddet ve düzensizlikleri ele almak ve suçu önlemek için uzmanları bir araya getirmek ve kapsamlı önlemler geliştirmek. Komitenin öncelikli görevi, Avrupa’da en etkili polis işbirliği ağı olarak kabul edilen Ulusal Futbol Bilgi Merkezlerini (NFIP) koordine etmek, Avrupa çapında futbol güvenliği ve güvenlik risklerini ele almak ve suçu önlemek için uluslararası polis işbirliğini artırmak.

Hazırladığı raporları ve aldığı prensip kararlarını Avrupa Birliği ve diğer ilgili kuruluşlara sunan komitenin görevleri arasında; UEFA ile yakın bir işbirliği içinde çalışarak, Avrupa’daki futbol ile ilgili riskleri ve olayları önlemeye çalışan devletlere danışmanlık yapmak ve denetleme ziyaretleri gerçekleştirmek, Avrupa futbol etkinlikleriyle ilgili güvenlik düzenlemelerinde yer alan polis ve özel güvenlik firmalarına eğitim vermek, Avrupa Birliği Kolluk Kuvvetleri Eğitim Ajansı (CEPOL) çatısı altında gerçekleştirilen futbol polisi uzmanlığı eğitimi etkinliklerinde saha polisine uzmanlık eğitimi vermek ve UEFA organizasyonlarına katılan ülkelerin polis amirleri (Müsabaka Güvenlik Amiri) ve futbol kulüpleri temsilcilerinin katılımıyla yılda bir düzenlenen konferanslarda (UEFA Emniyet ve Güvenlik Konferansı) spor güvenliği konusunda prensip kararlar almak ve uygulamak bulunmaktadır.

2002 yılında kurulan komitenin yönetim kurulu görevi, 2025 yılı Kasım ayına kadar Türkiye, Almanya, İngiltere, Avusturya, Romanya ve Polanya temsilcileri tarafından yürütülecek.

‘Futbolun Interpolü’ne ilk defa bir Türk seçildi yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.

AB ülkeleri, martta 2035’ten itibaren benzinli ve dizel motora sahip yeni otomobillerin satışını yasaklarken, otomobil üreticilerinin de 2035’e kadar karbon emisyonlarını sıfırlamasını istedi. Böylece, AB ülkelerinde söz konusu tarihten itibaren karbon emisyonuna yol açan benzinli ve dizel de dahil içten yanmalı motora sahip yeni otomobil satışı yapılamayacak.

Fitch Group analistleri, Avrupa’nın elektrikli araç piyasası, şarj ağı yatırımları ve hükümet politikalarına yönelik düzenledikleri briefingte, AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Fitch Solutions kuruluşu olan BMI Otomotiv ve Altyapı Araştırma Birimi Başkanı Anna-Marie Baisden, Avrupa’da elektrikli araç satışlarının 2023’teki 3 milyon adet seviyesinden 2032’de 11,8 milyona kadar ulaşmasını ve böylece üç kattan fazla artış kaydetmesini beklediklerini söyledi.

Elektrikli araç satışlarında bu dönemde yıllık ortalama yüzde 15 büyüme öngördüklerini ifade eden Baisden, “Elektrikli araçların Avrupa araç piyasasındaki penetrasyonunun 2024’te yüzde 20’ye ve 2032 itibarıyla yüzde 50’ye ulaşmasını bekliyoruz. Ancak, bu büyüme hızı Avrupa’nın 2035 itibarıyla yeni içten yanmalı motorlu araçları kullanımdan kaldırılması hedefini riske atıyor. Elektrikli araçların penetrasyonunun 2030’lardaki yüzde 50 seviyesinden, 2035 itibarıyla dizel ve benzinli araçların tamamen kaldırılmasını sağlayacak şekilde büyük bir sıçrama yapmasının zor olacağını düşünüyoruz.” diye konuştu.

Baisden, özellikle Kuzey Amerika’da elektrikli araç sektöründeki yatırımlara ilişkin erteleme veya askıya alma eğiliminin Avrupa’da görülmediğini ve yavaşlayan talebe rağmen yatırımların sürdüğünü kaydetti.

ELEKTRİKLİ ARAÇ GİRDİ MALİYETLERİ, KONVANSİYONEL ARAÇLARA KIYASLA HALA YÜKSEK

Avrupa’da 2022’nin ikinci yarısı ile bu yılın ilk yarısında toplam 40 milyar dolarlık yatırım yapıldığı bilgisini veren Baisden, piyasaya sağlanan teşviklerin yatırımların devam etmesinde etkili olduğunu aktardı.

Baisden, süren yatırımlara ve artan satışlara rağmen elektrikli araçlara yönelik talepte zayıflama olduğuna dikkati çekerek, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Geçen yıllarda çok güçlü ve salgın nedeniyle bastırılmış olan talebin, yavaşlamaya başladığını görüyoruz. Yüksek faiz oranları elektrikli araç pazarının büyümesi önünde bir bariyer, özellikle bu araçların satışlarının ağırlıklı olarak finansmana dayalı ilerlediği pazarlarda. Ayrıca, dünyada genel olarak ekonomik büyümedeki yavaşlamanın 2024’e ilişkin görünümümüzdeki risklerden biri olacağını düşünüyoruz. Ekonomik görünüm, işletmeleri ve tüketicileri doğrudan etkiliyor. Maliyet dinamiklerinin de tüketiciler ve üreticiler için önemli olacağını düşünüyoruz çünkü konvansiyonel araçlara kıyasla, elektrikli araçların girdi maliyetleri hala çok yüksek. Almanya gibi bazı kilit pazarlarda (tüketiciye yönelik) teşviklerin geri çekildiğini görüyoruz ve tüm bu dinamikler elektrikli araç pazarının büyümesini etkiliyor. Avrupa beğensin ya da beğenmesin, Çinli markaların pazara girişi tüketici açısından iyi bir fiyat avantajı sağlayacaktır ama bu noktada da 2024’ten itibaren devreye girecek ticaret vergilerinin fiyatları yükselteceğini unutmamak gerekiyor.”

“TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİNDE KULLANILAN METALLERİN ARZINDA UZUN VADEDE BELİRSİZLİKLER FAZLA”

Fitch Ratings Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) Doğal Kaynaklar ve Emtialar Birim Başkanı Angelina Valavina ise elektrikli araç ve yenilenebilir enerji teknolojileri ekipman üretimine ilişkin arz ve talep dengesini değerlendirdi.

Bu sektörlerin kobalt, lityum, nikel ve bakır gibi metalleri yoğun şekilde kullandığını dile getiren Valavina, “Bu metaller için talep oldukça yüksek ve tedarik tarafının bu talebe cevap vermesi gerekiyor. Bu yüzden, orta vadede arza ilişkin bir belirsizlik yok ancak uzun vadede çok fazla belirsizlik mevcut.” dedi.

Valavina, kobalt arzın yeterli olduğunu ancak kobalt madenciliğinin yüzde 70’inin Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde yapıldığını ve yaklaşık aynı oranda kobaltın Çin’de rafine edildiğini belirtti.

Kobalt arzında bu kapsamda “yüksek bağımlılık riski” olduğunu kaydeden Valavina, lityum arzının ise bol olduğunu söyledi.

Valavina, şu anda dünyadaki lityum talebinin yüzde 20 seviyesinde elektrikli araç piyasasından kaynaklandığını ifade ederek, “Ancak orta vadede lityum talebinin yüzde 90’ı elektrikli araçlardan gelecek. Lityum arzı bol ama üretimi ve piyasaya tedariki devam etmeli. Bu açılardan, elektrikli araçlar ve temiz enerji teknolojilerinde kullanılan metallerin arzına ilişkin uzun vadede belirsizlikler hala yüksek, arzı karşılamak için atılacak adımlar ve bu adımların maliyetlerinin ne olacağı önemli. Temiz enerji dönüşümünde kullanılan metaller için talep güçlü şekilde artacak ancak bunun hızını söz konusu teknolojilerin gelişimi ve hükümetlerin enerji dönüşümüne yönelik politikaları belirleyecek. Artan talebi karşılamak için madencilerin arzı sağlamak için harekete geçmesi gerekiyor.” şeklinde konuştu.

Temiz enerji teknolojileri ve söz konusu metallere talep artarken petrol talebinin 2030’a kadar zirve yapacağını ve sonrasında düşüşe geçeceğini öngördüklerini ifade eden Valavina, Avrupa’daki petrol ve doğal gaz şirketlerinin bu alanlarda yatırımlarını artırdıklarını ancak düşük karbon projelerinin şirketlerin yıllık yatırım bütçesinin yüzde 20 ila 30’unu oluşturması gerektiğini sözlerine ekledi.

“ŞARJ AĞI İŞLETMECİLERİ ÖLÇEK EKONOMİSİNDEN YARARLANMAK İÇİN BİRLEŞİYOR”

Elektrikli araç şarj altyapısındaki gelişmeleri değerlendiren Fitch Ratings Altyapı ve Proje Finansmanı Direktörü Vittorio Carelli de elektrikli araç satışlarındaki hızlı artış ve Avrupa Birliği’nin emisyonları düşürme hedeflerine bağlı olarak, elektrikli araç şarj altyapısının odak noktası haline geldiğini anlattı.

Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği verilerine göre bu alanda beklenen yatırımın 280 milyar avroyu bulabileceğini söyleyen Carelli, bu çapta büyük bir yatırımı gerçekleştirmek için elektrikli araç şarj altyapı piyasasında finansman ihtiyacını artıracağını dile getirdi.

Carelli, artan taleple birlikte elektrikli araç şarj altyapısı pazarında iki farklı iş modelinin oluştuğunu belirterek, “Bunlardan ilki elektrikli araç şarj altyapısı operatörünün bir alan tedarikçisiyle uzun vadeli kira sözleşmesi imzaladığı alt imtiyaz modeli. İkincisi ise lokasyon sahibinin altyapının kurulumu ve operasyonundan sorumlu olduğu direkt operasyon modeli. Bu iki modelin piyasada ağırlık kazandığını görüyoruz. Ayrıca, bu endüstride son zamanlarda bazı şirket satın alma ve birleşmeleri görüyoruz. Daha küçük çaplı şarj ağı işletmecileri, ölçek ekonomisinden yararlanmak amacıyla daha büyük bir işletme ağı oluşturmak için birleşiyorlar.” değerlendirmesinde bulundu.

Benzin ve dizel araç satışını sonlandırma hedefi riske girebilir yazısı ilk önce Kamu Haberi üzerinde ortaya çıktı.